Quy tắc từ trước đến nay không phải để trói buộc, mà là chiếc chìa khóa mở cánh cửa tự do.

"Hai nghìn đồng có thể biến thành tám mươi nghìn trong nửa năm không?" Loại câu hỏi này cứ vài ngày lại xuất hiện trong tin nhắn riêng của tôi. Thường tôi không trả lời trực tiếp, mà lại hỏi ngược lại: "Bạn đang nghĩ đến việc lật đổ hay đánh cược một lần? Chỉ khi nghe thấy câu 'Tôi muốn sống ổn định và chắc chắn' thì tôi mới gật đầu nghiêm túc: 'Có thể. Nhưng điều kiện tiên quyết rất quan trọng — đừng để cảm xúc chi phối mỗi giao dịch của bạn, cũng đừng dùng vốn để đổi lấy may mắn.'"

Năm ngoái có một học viên để lại ấn tượng rất sâu sắc. Trong tài khoản của anh ấy trên một nền tảng hợp đồng lớn, chỉ còn hơn 2100 đô la Mỹ, ghi nhận các lần bị thanh lý từng trang một. May mắn thay, anh ấy chưa quen thói chơi tất tay bắt đáy. Tôi quyết định bắt đầu huấn luyện anh ấy từ con số 0.

Kế hoạch rất đơn giản nhưng cũng rất nhàm chán: giao dịch nhỏ lẻ, mỗi ngày làm một lệnh, kiểm soát vị thế trong vòng 20%, mục tiêu lợi nhuận từ 3% đến 5%. Không tham lam từng đồng từng xu.

Tuần đầu, tài khoản tăng thêm 400 đô la Mỹ.

Tuần thứ hai, con số nhảy lên hơn 10.000 đô la.

Đến tuần thứ ba, anh ấy bắt đầu không kiềm chế nổi: "Thầy ơi, có thể nhân đôi không?" Tôi ngay lập tức tạm dừng quyền giao dịch của anh ấy trong ba ngày. Sau đó yêu cầu anh ấy viết lại 600 chữ về quá trình giao dịch hàng ngày — nhưng không phân tích các biểu đồ K-line, chỉ ghi lại cảm xúc dao động của bản thân, xem khả năng thực thi của mình có ổn không.

Trong những năm đào tạo học viên, tôi ngày càng tin chắc một điều: việc lật ngược vị thế không dựa vào việc bắt lấy một hai lần tăng giá đột biến, mà dựa vào sự kiềm chế khi đến điểm kế hoạch, đóng vị thế theo kỷ luật.

**Quản lý vị thế mới là lý luận cốt lõi**

Phần lớn mọi người đều hiểu sai. Họ nghĩ rằng để lật ngược vị thế phải dựa vào may mắn, phải bắt lấy những đợt tăng giá mạnh. Thực tế hoàn toàn ngược lại.

Theo quy tắc giao dịch của Gann, chia vốn thành 10 phần, mỗi lần giao dịch không dùng quá một phần mười vốn — đây không phải là lời khuyên mang tính lý thuyết, mà là kiến thức tổng hợp qua hàng chục năm máu và nước mắt của thị trường tiền mã hóa.

Bạn tính thử: giả sử vốn ban đầu là 1000 đô la Mỹ, mỗi lần dùng 100 đô để giao dịch. Dù một lần thua 50%, tổng tài khoản còn lại là 950 đô. Tiếp tục giao dịch tiếp theo, vẫn dùng 100 đô. Nhưng nếu bạn chơi tất tay? Một lần mất hết. Trò chơi kết thúc.

Đây chính là lý do tại sao có người từ 5000 đô trong 3 tháng lên 15000 đô, còn có người trong nửa tháng đã mất sạch từ 100.000 đô.

**Cảm xúc là kẻ giết chết tài khoản lớn nhất**

Tôi đã gặp quá nhiều trader biết phân tích kỹ thuật, hiểu về cơ bản, mà tài khoản vẫn bị phá. Tại sao? Bởi vì khi thị trường tăng, họ tham lam; khi giảm, họ hoảng loạn. Kiến thức về cơ bản và kỹ thuật không hề vô ích, tiếc là bị cảm xúc biến thành giấy vụn.

Con người khi kiếm tiền rất dễ phóng đại. Tăng vài lần, nghĩ rằng phải thêm vào vị thế. Một khi đã thêm, hàng rào tâm lý mỏng đi. Giá coin điều chỉnh nhẹ, bạn đã muốn cắt lỗ. Đến khi cắt lỗ xong, giá lại tăng trở lại. Cứ thế lặp đi lặp lại, cuối cùng người thắng luôn là phí giao dịch.

Ngược lại, những trader có thể duy trì lợi nhuận ổn định, đặc điểm duy nhất là: nhàm chán. Mỗi ngày theo kế hoạch, lợi nhuận 3%-5% là dừng lại. Có khi bỏ lỡ đợt tăng lớn, cũng không tiếc nuối. Bởi họ rõ ràng rằng, thị trường này có quá nhiều cơ hội, không cần phải bắt lấy từng lần.

**Ba tuần từ 2100 lên hơn 10.000 thế nào mà qua?**

Học viên đó không phải vì may mắn hay giá coin tăng tốt, mà vì anh ấy trung thực thực thi kỷ luật.

Tuần đầu, thị trường bình thường, anh ấy vẫn kiên trì làm 1 lệnh mỗi ngày, vị thế 20%, lợi nhuận 3-5%, tích lũy được 400 đô la Mỹ.

Tuần thứ hai, thị trường hơi nóng hơn, nhưng anh ấy không theo đuổi đà tăng, vẫn theo kế hoạch. Hiệu ứng lãi kép bắt đầu thể hiện, vốn tăng lên, cùng tỷ lệ vị thế và lợi nhuận, con số tuyệt đối lớn hơn. Sau một tuần, tài khoản vượt qua 10.000 đô.

Đến tuần thứ ba, tâm lý anh ấy bắt đầu thay đổi. Cảm giác kiếm tiền quá nhanh gây nghiện. Anh ấy muốn nhân đôi, muốn ăn to nói lớn. Tôi nhận ra tín hiệu này không tốt, liền dừng lại. Ba ngày không cho anh ấy giao dịch, bắt buộc viết lại quá trình. Trong phần viết, anh ấy rất thành thật — nói rằng lúc đó chính là chơi cược, không phải giao dịch.

Đây chính là lý do tôi phải tạm dừng anh ấy. Bởi nếu thói quen xấu này hình thành, tất cả tiến trình lật ngược vị thế sau này đều sẽ bị xóa sạch bởi một lần chơi tất.

**Lời cuối cùng**

Việc lật ngược vị thế thực sự có thể xảy ra. 2000 đô trong nửa năm biến thành 80000 đô, về mặt toán học hoàn toàn khả thi — mục tiêu mỗi tháng nhân đôi không phải là điều quá xa vời. Nhưng chỉ khi nào bạn xem giao dịch như một hệ thống để thực thi, chứ không phải chơi cược.

Chọn người giữ quy tắc, sớm muộn cũng sẽ nếm trái ngọt của lãi kép. Những ai vội vàng phá vỡ quy tắc, thường vào một đêm nào đó, số dư tài khoản trống rỗng, mới hiểu ra cái giá phải trả.