Gần đây các nhân vật lớn trong giới công nghệ đã thảo luận trên podcast về một chủ đề khá thú vị — động lực chính của nền kinh tế toàn cầu năm 2026. Kết luận của họ là: AI, đồng, và điện đã gắn bó chặt chẽ với nhau.

Đầu tiên nói về AI. Bản chất của nó thực ra là chuyển đổi điện thành sức mạnh tính toán. Sự xuất hiện của các mô hình quy mô lớn đã biến vấn đề điện năng từ một vấn đề năng lượng đơn thuần thành một vấn đề cạnh tranh cấp quốc gia. Ai có điện, người đó có vé vào cửa để có sức mạnh tính toán.

Tiếp theo là đồng. Nghe có vẻ rất truyền thống đúng không? Nhưng suy nghĩ kỹ, các trung tâm dữ liệu cần đồng cho hệ thống dây điện mật độ cao, lưới điện chuyển đổi năng lượng cũng cần đồng. Vì vậy, đồng từ kim loại cơ bản đã thăng cấp thành vật tư chiến lược.

Ba thứ này thúc đẩy nền kinh tế như thế nào? Câu trả lời nằm ở năng suất lao động. Tốc độ tăng trưởng hàng năm của năng suất lao động ở Mỹ từng gần 5%, đạt mức cao nhất trong những năm gần đây, chủ yếu là do các doanh nghiệp bắt đầu ứng dụng AI quy mô lớn. Viết mã, phân tích dữ liệu, tạo nội dung — những công việc trí thức từng đắt đỏ và khan hiếm nay đã tự động hóa.

Có một khái niệm kinh tế gọi là nghịch lý Jevons, nói rằng khi một thứ trở nên rẻ hơn, nhu cầu lại tăng lên. Bác sĩ chẩn đoán hình ảnh thường bị nói sẽ bị AI thay thế, nhưng thực tế số lượng vẫn đang tăng. Tại sao? Bởi vì việc kiểm tra trở nên rẻ hơn, nhanh hơn, hệ thống y tế có thể thực hiện nhiều hơn các lần quét, từ đó cần nhiều nhân viên chuyên môn hơn để xác nhận và giải thích kết quả.

Vì vậy, AI đã không còn là một vấn đề công nghệ đơn thuần nữa, nó đã trở thành động lực chính của việc nâng cấp cấu trúc kinh tế.