Vàng và bạc diễn "Thứ Sáu Đen tối", đồng USD phản công quyết liệt, khi các thị trường tài chính toàn cầu chứng kiến sự biến động mạnh mẽ do các yếu tố kinh tế và chính trị. Các nhà đầu tư đang theo dõi sát sao các diễn biến mới nhất để đưa ra các quyết định phù hợp trong bối cảnh này.

Tác giả: seed.eth

Ngày giao dịch cuối cùng của tháng 1 năm 2026, thị trường tài chính toàn cầu đã chứng kiến một “giây phút kinh hoàng” đi vào lịch sử.

Vào ngày 30 tháng 1 theo giờ Mỹ Đông (thứ Sáu), thị trường kim loại quý trước đó liên tục lập đỉnh mới và tăng trưởng vượt bậc đột nhiên gặp “làn gió lạnh”.

Bạch kim giao ngay ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong lịch sử trong một ngày, giảm hơn 30% trong phiên; vàng giao ngay cũng không thoát khỏi, giảm hơn 9% trong một ngày, mức thiệt hại nặng nề nhất kể từ đầu những năm 1980. Đồng thời, chỉ số USD (DXY) trước đó liên tục yếu đi như cỏ dại, ghi nhận mức tăng lớn nhất trong một ngày kể từ tháng 7 năm ngoái, phản ứng tăng khoảng 0.9% trong ngày.

Về thị trường chứng khoán Mỹ, chỉ số S&P 500 giảm 0.4%, chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 0.4%, trong khi chỉ số Nasdaq tập trung công nghệ giảm mạnh 0.9%.

Thị trường tiền điện tử cũng không thoát khỏi. Bitcoin (BTC) trong phiên giảm đột ngột 4% xuống còn 81,045 USD, chạm mức thấp hai tháng kể từ tháng 11 năm ngoái, mặc dù sau đó có phần hồi phục, nhưng dưới áp lực liên tục rút ròng ETF, vẫn duy trì trạng thái yếu.

Chương trình tái cấu trúc tài sản toàn cầu này không chỉ xóa sổ hàng chục nghìn tỷ USD vốn hóa thị trường của kim loại quý, mà còn đánh dấu lần chỉnh sửa lớn đầu tiên kể từ khi Trump trở lại Nhà Trắng, trong đó “đồng USD yếu, vàng bạc mạnh” đã gặp phải sự điều chỉnh quan trọng.

“Cơn bão chính sách”: Việc đề cử Wosh thắp sáng cuộc chiến phản công của đồng USD

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến đợt giảm mạnh của vàng bạc lần này là một quyết định nhân sự quan trọng của chính phủ Trump. Thứ Sáu, tin tức cho biết Trump đã chọn Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed tiếp theo.

Quyết định này đã gây ra nhiều chấn động trên thị trường:

• Bảo vệ tính độc lập của Fed: Trước đó, thị trường lo ngại cao rằng Trump sẽ chọn một người hoàn toàn phục tùng ý chí của ông, thiên về cắt giảm lãi suất mạnh mẽ, điều này từng thúc đẩy đồng USD liên tục giảm trong tháng 1. Warsh từng là thành viên Hội đồng Fed, nổi bật với tính học thuật nghiêm túc và cảnh giác với lạm phát. Việc đề cử ông đã giảm bớt lo ngại về “chính trị hóa” Fed của Phố Wall, giúp thị trường lấy lại niềm tin vào tính độc lập của ngân hàng trung ương.
• Tái định hình kỳ vọng lãi suất: Warsh thể hiện rõ nét “diều hâu” trong lịch sử, gần như không khoan nhượng với lạm phát. So với các ứng viên tiềm năng trước đó có thể mang lại việc cắt giảm lãi suất sâu rộng, thị trường nhanh chóng điều chỉnh kỳ vọng thành “chính sách tiền tệ ôn hòa, thận trọng hơn”. Là tài sản không sinh lãi, vàng bạc dưới kỳ vọng “lãi suất có thể duy trì ở mức cao” sẽ giảm sức hấp dẫn rõ rệt.
• Dừng lỗ các vị thế bán tháo USD: Trong tháng 1, chỉ số USD giảm khoảng 1.4%, vị thế bán khống cực kỳ đông đúc. Thông tin đề cử Warsh đã thúc đẩy nhiều vị thế bán USD đóng lệnh, khiến chỉ số USD nhanh chóng tăng lên trên 96.74, gây tổn thương nặng nề cho kim loại quý tính theo USD.

Phó Chủ tịch Evercore ISI Krishna Guha nhận định, thị trường đang giao dịch theo “kỳ vọng diều hâu của Warsh”, “việc đề cử Warsh giúp ổn định USD và giảm thiểu rủi ro giảm giá đơn phương của USD, qua đó thách thức logic ‘giá trị tiền tệ giảm’ — đây cũng là lý do khiến vàng bạc giảm mạnh.”

Khủng hoảng thanh khoản trong vùng quá mua

Nếu nói đề cử Warsh là “tinh cầu”, thì tình trạng quá mua cực độ của thị trường vàng bạc chính là “cây khô”.

Trước đợt sụp đổ ngày 30 tháng 1, vàng giao ngay từng gần chạm mức 5600 USD/ounce, trong khi bạc còn đứng trên đỉnh 120 USD/ounce. Từ đầu năm, mức tăng của bạc đã lên tới 63%, còn vàng trong tháng tăng gần 20%. Một nhà chiến lược định lượng của Phố Wall cho biết: “Điều này không thể giải thích bằng các yếu tố cơ bản, mà là bong bóng đầu cơ do FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) thúc đẩy.”

Nhiều yếu tố kỹ thuật đã dẫn đến đợt giảm “xé xác” vào thứ Sáu:

Chỉ số RSI đạt đỉnh: Chỉ số sức mạnh tương đối (RSI) của vàng trước khi giảm mạnh đã chạm đỉnh 40 năm (gần 90), thuộc trạng thái quá mua cực độ.

Thanh lý bắt buộc: Thị trường bạc do có đòn bẩy cao, sau khi giá phá vỡ các mức hỗ trợ quan trọng đã kích hoạt các lệnh cắt lỗ tự động quy mô lớn. Ước tính, giá trị thị trường vàng bạc ngày thứ Sáu đã giảm tới 7.4 nghìn tỷ USD, quy mô bán tháo này đã biến thành “thu hẹp thanh khoản”, nhà đầu tư buộc phải bán ra các tài sản thanh khoản nhất như vàng bạc để bù đắp ký quỹ các tài sản khác.

Chốt lời: Các nhà đầu tư tham gia sớm có xu hướng chốt lời khi thấy tín hiệu chuyển hướng chính sách.

Sự kết hợp giữa đồng USD mạnh và vàng bạc giảm mạnh đã trực tiếp tấn công các đồng tiền hàng hóa trong G10.

AUD: Trong ngày giảm hơn 2%. Là quốc gia xuất khẩu tài nguyên hàng đầu, sự sụp đổ của vàng bạc đã trực tiếp tấn công nền tảng thương mại của họ, khiến AUD trở thành “khu vực thiệt hại nặng” trong G10 ngày hôm đó.

CHF: Giảm khoảng 1.5%. Sự giảm giá của vàng đã hoàn toàn cắt đứt phần chênh lệch phòng ngừa rủi ro của CHF, khiến dòng vốn hoảng loạn chuyển hướng sang USD có kỳ vọng diều hâu.

SEK: Trong ngày giảm gần 1.8%.

Triển vọng thị trường: “Chỉnh sửa tăng giá” hay “Dấu hiệu kết thúc”?

Đối với thị trường trong tương lai, một báo cáo của Citibank cung cấp góc nhìn bình tĩnh hơn. Citibank chỉ ra rằng, một nửa các yếu tố rủi ro hỗ trợ vàng (như căng thẳng địa chính trị, lo ngại nợ Mỹ, bất định về AI) có thể sẽ giảm bớt vào cuối năm 2026.

• Biến động Trung Đông và Nga-Ukraina: Khi chính phủ Trump cố gắng đạt được “ổn định kiểu Mỹ” trước cuộc bầu cử giữa kỳ 2026, nếu xung đột Nga-Ukraina và tình hình Iran dịu đi, phần thưởng phòng ngừa rủi ro của vàng sẽ tiếp tục giảm.
• Ổn định vàng kiểu Mỹ: Citibank đề cập đến “ổn định vàng kiểu Mỹ” cho thấy, nếu Warsh thành công trong việc giữ vững uy tín của Fed, USD sẽ lấy lại sự ưu ái của dòng vốn quốc tế, tạo áp lực tiêu cực trung hạn lên giá vàng.

Tuy nhiên, cũng có các nhà phân tích có quan điểm khác.

Chứng khoán Nam Hoa cho biết, mặc dù ngắn hạn gặp chấn động lớn, nhưng nhu cầu bạc trong lĩnh vực năng lượng mới và công nghiệp vẫn còn mạnh, cùng với thiếu hụt nguồn cung dài hạn. Đợt giảm này chủ yếu là “giảm đòn bẩy” và “bóp méo bong bóng”, chứ không phải là sự xấu đi hoàn toàn của các yếu tố cơ bản.

Các nhà phân tích của JPMorgan lạc quan về triển vọng dài hạn của vàng. Trong báo cáo gần đây, họ cho biết, cả nhà đầu tư cá nhân lẫn ngân hàng trung ương đều đang tăng tỷ lệ phân bổ vàng.

Các nhà phân tích nhấn mạnh sự khác biệt cấu trúc về thanh khoản của các tài sản khác nhau dựa trên tỷ lệ Hui-Heubel (chỉ số đo lường độ rộng và thanh khoản thị trường). Biểu đồ cho thấy, tỷ lệ Hui-Heubel của vàng luôn thấp hơn, cho thấy khả năng thanh khoản cao hơn và sự tham gia của thị trường lớn hơn. Tỷ lệ này của bạc cao hơn, phản ánh khả năng thanh khoản thấp hơn. Giả sử mọi người tiếp tục dùng vàng thay thế trái phiếu dài hạn như một công cụ phòng hộ cổ phiếu, tỷ lệ phân bổ vàng của nhà đầu tư cá nhân trong vài năm tới có thể tăng từ hơn 3% hiện tại lên khoảng 4.6%. Trong trường hợp này, các nhà phân tích cho rằng, giá vàng có thể đạt mức từ 8.000 đến 8.500 USD mỗi ounce.

Đối với nhà đầu tư phổ thông, điểm quan sát quan trọng nhất hiện nay là:

Nếu sau khi Warsh nhậm chức, chính sách của Fed thực sự chuyển từ “hỗ trợ tăng trưởng mù quáng” sang “tuân thủ kỷ luật tiền tệ”, thì năm 2026 sẽ trở thành năm chuyển biến của môi trường tài chính toàn cầu.

Chuyển hướng này có nghĩa là: Chỉ số USD có khả năng thoát khỏi đà giảm kéo dài một năm, lấy lại vị thế của đồng dự trữ toàn cầu; còn vàng bạc, vốn đã bị đẩy lên đỉnh trong cơn sốt trước đó, có thể phải bước vào một giai đoạn điều chỉnh dài và đau đớn để tiêu hóa bong bóng lãi suất tích lũy trong nhiều năm. Triển vọng của Bitcoin sẽ trở nên phức tạp hơn.