Từ PING nhìn về tương lai của x402: Liệu lần này có thực sự giống như cơn sốt ký tự trong năm 2023 không?

Gần đây nhiều người đang bàn luận về Meme coin PING trên giao thức x402, đều nói nó giống như cơn sốt khắc chữ BTC năm 2023. Nhưng rốt cuộc điểm giống ở đâu? Liệu có đi theo con đường của thị trường khắc chữ trước đây không? Quan điểm của tôi rất rõ ràng: Có.

Điểm tương đồng cốt lõi: Dữ liệu trên chuỗi + Quyền giải thích ngoài chuỗi

Trước tiên nói về cách hoạt động của khắc chữ. Người dùng gửi giao dịch đến mạng chính BTC, sở hữu UTXO nhất định, nhưng điểm mấu chốt là——mạng chính BTC bản thân hoàn toàn không thể phân biệt đâu là “khắc chữ thật”. Việc này được giao cho giao thức Ordinals đảm nhiệm. Ordinals giống như một trọng tài bên thứ ba, quét từng giao dịch trên chuỗi, theo quy tắc của riêng nó (ví dụ “First is First”), quyết định đâu mới là khắc chữ hợp lệ. Nói cách khác, dữ liệu trên chuỗi chỉ là dữ liệu nguyên thủy, ý nghĩa thực sự được trao bởi quyền giải thích ngoài chuỗi.

Cách chơi của PING trên chuỗi Base, nói thẳng ra cũng là theo cùng một mô hình. Người dùng gửi USDC đến địa chỉ do x402scan động trả về, đối với chuỗi Base thì đó chỉ là một giao dịch chuyển ERC20 bình thường, không có gì đặc biệt. Nhưng thời điểm thực sự biến giao dịch thành “đúc $PING” chính là lúc x402scan - trình lập chỉ mục (indexer) quét và xác nhận, theo quy tắc của nó (1 USDC = 5000 $PING), để xác định đâu là “đúc hợp lệ”, rồi ghi nhận trong cơ sở dữ liệu ngoài chuỗi, cuối cùng qua hợp đồng phân phối token.

Nhìn kỹ, về mặt logic căn bản, hai thứ này thực ra là một mô hình.

Điểm giống nhau: Cảm giác “bất lực” của tiêu chuẩn mở

Lúc mới ra đời khắc chữ, nhóm Bitcoin Core đã phản đối trực tiếp, lý do cũng đơn giản—— thứ này ngoài việc làm đầy các giao dịch bụi trên mạng chính BTC ra, chẳng có tác dụng gì. Khi áp dụng trên giao thức x402, logic cũng tương tự như vậy.

Nhưng có một điểm rất thú vị. Người tạo khắc chữ, tài sản trong tay ít nhiều vẫn còn nằm trên mạng chính BTC. Nếu khắc chữ mất đi giá trị đầu cơ, có thể bán ra lấy lại phần BTC. Còn những người mint $PING thì sao? Những USDC đó thực ra đều đã gửi vào ví Treasury do x402scan chỉ định. Nhóm phát triển vừa gây quỹ vừa phát token, x402 protocol về cơ bản đã bị “ăn cắp” một cách trắng trợn.

Nhìn theo cách này có vẻ không công bằng, nhưng từ góc độ khác, đây thực chất là một “lời hiệu triệu”. PING bằng cách này đã tạo ra một kịch bản sử dụng cho x402 protocol, hiệu quả rõ ràng thấy ngay. Trong một ý nghĩa nào đó, đây cũng là một bài kiểm tra áp lực đối với x402 protocol. Có thể nói, PING chính là bước ngoặt trong câu chuyện của x402, nó sẽ thúc đẩy các cải tiến tiếp theo và khả năng phát triển của hệ sinh thái.

Có phát triển như thị trường khắc chữ không? Có

Câu trả lời rất chắc chắn: Có.

Quay lại quan điểm ban đầu, bản chất của PING chính là trình lập chỉ mục x402scan. Nhưng vấn đề rõ ràng là: Tài sản được giữ trong các thực thể trung tâm hóa của chính nó, điều này đi ngược lại với mục đích ban đầu của x402 protocol là mở cổng thanh toán cho AI Agent. Hơn nữa, nó có thể không tương thích liền mạch với các giao thức x402 khác, và cũng không có quy chuẩn chung về đúc, chuyển khoản, tiêu hủy.

Vì vậy, theo quy trình tiến hóa BRC20→ARC20→SRC20→Runes, chắc chắn sẽ còn nhiều dự án tự xưng là “chính thống” và “chuẩn mực” mới về khắc chữ xuất hiện.

Cải tiến phương thức giữ tài sản, thay đổi hình thức mint giao dịch, nhận sự hỗ trợ từ các giao thức gốc… khả năng là vô tận. Nói quá lên chút, ngay cả khi x402scan gặp vấn đề, Treasury gặp rủi ro, thì làn sóng này cũng không thể dừng lại. Hộp Pandora đã mở ra, không thể quay lại nữa.

Lời cuối

Sự bùng nổ của câu chuyện x402 là điều chắc chắn. PING chỉ là tiếng còi báo hiệu bước vào chiến dịch, còn cách thị trường phát triển về sau còn nhiều biến số. Trên đây chỉ là chia sẻ khung lý luận, không đưa ra bất kỳ lời khuyên đầu tư nào. Nhưng thành thật mà nói, những gì sắp tới đáng để chúng ta cùng tham gia, cùng đón nhận.