Ngân hàng Trung ương Ấn Độ trong Báo cáo ổn định tài chính mới nhất đã tạt một gáo nước lạnh vào stablecoin. Quan điểm cốt lõi của họ rất rõ ràng: các quốc gia cần ưu tiên phát triển CBDC, vì stablecoin tư nhân không chỉ đe dọa sự ổn định tài chính mà còn phá vỡ tính đơn nhất của hệ thống tiền tệ, gây ra rủi ro hệ thống.

Nghe có vẻ hơi tuyệt đối? Nhưng chỉ cần xem qua ba vấn đề họ liệt kê là hiểu ngay.

Thứ nhất là sự sụp đổ của tính đơn nhất của tiền tệ. Stablecoin tư nhân về bản chất là nợ của các tổ chức tư nhân, hoàn toàn phụ thuộc vào chất lượng dự trữ, mức độ quản trị và niềm tin của thị trường. Một khi áp lực tài chính tăng lên, người dùng có thể tập trung rút tiền, thanh khoản sẽ ngay lập tức cạn kiệt. Điều này đi ngược lại nguyên tắc "tiền tệ cuối cùng do ngân hàng trung ương thanh toán", làm cho toàn bộ hệ thống tiền tệ trở nên phân mảnh.

Thứ hai là sự mở rộng của rủi ro tài chính. Khi thị trường căng thẳng, người sở hữu stablecoin rút tiền hàng loạt hoặc tài sản dự trữ mất tính thanh khoản, rủi ro không bị hấp thụ mà còn bị khuếch đại. Các tổ chức tư nhân không giống như ngân hàng trung ương có khả năng "người cho vay cuối cùng", vì vậy khi rủi ro hệ thống xuất hiện, họ hoàn toàn không chống đỡ nổi.

Và vấn đề thứ ba còn đau hơn: chủ quyền bị xâm phạm. Stablecoin gắn với đô la dễ dẫn đến "đô la hóa", trực tiếp tác động đến chủ quyền tiền tệ, gây nhiễu loạn quá trình truyền dẫn chính sách của ngân hàng trung ương, còn có thể bypass kiểm soát vốn, phá vỡ trật tự tài chính của các thị trường mới nổi.

Phó Thống đốc RBI còn nói thẳng hơn nữa: Hệ thống thanh toán UPI của Ấn Độ đã đủ hiệu quả rồi, stablecoin hoàn toàn không có giá trị thực, ngược lại còn tạo ra rủi ro không thể kiểm soát được.

Vậy CBDC thì sao? RBI cho rằng đây mới là nền tảng của tương lai. Bởi vì CBDC là nợ trực tiếp của ngân hàng trung ương, dựa trên uy tín quốc gia và quyền pháp lý tuyệt đối, có thể giữ vững tính đơn nhất của tiền tệ, đây chính là tuyến phòng thủ cuối cùng của hệ thống tài chính.