Tháng này, Bitcoin lại giảm xuống dưới 90.000 USD. Còn nhớ chưa đầy hai tháng trước, nó mới đạt đỉnh lịch sử 126.000 USD vào đầu tháng 10. Bây giờ thì sao? Lần đầu tiên sau hơn bảy tháng, giảm xuống dưới 90.000, mức giảm gần 30%, đã xóa sạch tất cả lợi nhuận từ đầu năm đến nay.

Phản ứng của thị trường rất nhất quán: đều đang chú ý đến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Xác suất giảm lãi suất vào tháng 12 từ khả năng cao xuống còn 50-50, đây mới là thủ phạm chính gây ra đợt giảm giá này. Không phải do yếu tố kỹ thuật, không phải do tin tức, mà là do sự thay đổi đột ngột trong kỳ vọng về thanh khoản.

Tại sao Fed lại có thể ảnh hưởng mạnh đến thị trường tiền mã hóa như vậy? Cần xem xét từ vài góc độ. Đầu tiên là về lãi suất — khi Fed tăng lãi suất, lợi suất trái phiếu chính phủ cũng tăng theo, khiến chi phí cơ hội để nắm giữ Bitcoin cao hơn. Ban đầu, người ta dự định tiết kiệm mua coin, nhưng giờ đây, an tâm nằm im mua trái phiếu Mỹ lấy lãi có vẻ còn sinh lợi hơn. Logic này rất rõ ràng, cứ thế mà diễn ra.

Ở mức sâu hơn là chính sách thắt chặt định lượng (quantitative tightening). Fed không chỉ nâng lãi suất mà còn thu hẹp bảng cân đối kế toán — nói cách khác, rút tiền khỏi hệ thống tài chính. Các tổ chức lớn như Morgan Stanley đã rõ ràng chỉ ra rằng, nếu tại cuộc họp tháng 12 Fed vẫn giữ nguyên chính sách, thanh khoản USD sẽ tiếp tục bị thắt chặt, các tài sản không có dòng tiền như Bitcoin sẽ bị bán tháo đầu tiên.

Rủi ro và xu hướng ưa thích rủi ro cũng là yếu tố then chốt. Khi Fed phát đi tín hiệu hawkish, nhà đầu tư bắt đầu rút lui, rút khỏi các tài sản rủi ro cao một cách hệ thống. Đây không phải là kết quả của phân tích lý trí, mà là phản ứng tập thể của tâm lý thị trường. Thị trường tiền mã hóa thường phản ứng nhanh và mạnh nhất với những thay đổi kỳ vọng như vậy.

Đợt giảm mạnh lần này thực sự chứng minh một thực tế: tài sản mã hóa gắn chặt với thanh khoản toàn cầu. Một chính sách của Fed có thể là nguyên nhân khiến Bitcoin từ 120.000 USD giảm xuống còn 90.000 USD.