Trong vòng ba năm chinh chiến trong giới tiền điện tử, cuối cùng tôi cũng hiểu ra một điều: Thị trường bản thân không quá xảo quyệt, vấn đề thực sự nằm ở con người.

Nhớ lại thời điểm mới bước chân vào ngành này, tôi là một trong những người theo đuổi mua đuổi bán điển hình. Thấy số xanh thì mắt sáng rỡ, thấy số đỏ thì lòng hoang mang. Lúc tệ nhất, tài khoản chỉ còn 2000U, thậm chí mở phần mềm giao dịch cũng cần phải chuẩn bị tâm lý, sợ nhìn thấy con số còn đau lòng hơn.

Nhưng bạn có biết không? Thị trường thường phạt nặng nhất những người tham lam quá mức. Bạn càng nghĩ nhanh chóng gỡ lỗ, thì mức giảm càng sâu. Đến khi tự dằn vặt chính mình trong tuyệt vọng, tôi mới bắt đầu suy nghĩ lại — có thể vấn đề không nằm ở thị trường, mà ở chính khả năng tự kiểm soát bản thân.

Chuyện sau này có thể nghe có vẻ hơi phóng đại, nhưng tôi dám dùng dữ liệu để nói: 3800U sau bốn tuần đã tăng lên 11 vạn. Không chỉ riêng tôi, tôi còn giúp một số bạn bè xung quanh cũng đạt được kết quả. Có người bắt đầu từ 300U rồi lên tới 2 vạn 4, có người từ 700U vào lệnh rồi tăng lên 4 vạn 1, thậm chí một người bạn đã biến 2 vạn thành 35 vạn 7. Tất cả đều không phải do may mắn, mà dựa trên nền tảng kỷ luật nghiêm ngặt.

**Tại sao phần lớn mọi người cuối cùng đều bị thị trường "thu hoạch"?**

Bắt đầu từ những bệnh phổ biến nhất. Mỗi ngày mở mắt ra là kiểm tra thị trường, vài phút không cập nhật giá là cảm thấy bồn chồn. Thị trường crypto mở 24/7, nhiều trader như bị lên dây cót, không ngừng theo dõi xu hướng, đưa ra quyết định, cuối cùng kiệt sức.

FOMO là cái bẫy lớn nhất. Một đồng coin đột nhiên tăng giá, cộng đồng lại đăng tải những hình chụp lợi nhuận năm chữ số, bạn không thể nhịn được mua theo, kết quả trở thành người cuối cùng nhận đòn.

Bán hoảng loạn là cái bẫy thứ hai. Khi thị trường điều chỉnh, bạn hoảng sợ vội vàng thoát lệnh cắt lỗ, nhưng thường sau đó không lâu giá lại bật tăng trở lại. Nhìn đà hồi phục đó, cảm giác còn đau hơn cả mất tiền.

Và tham lam là cái thứ ba. Dù đã có lợi nhuận trong tài khoản, vẫn không muốn chốt lời, cứ mơ tưởng tiếp tục tăng mạnh, kết quả là lợi nhuận bị rút hết, có khi còn chuyển thành lỗ.

**Làm thế nào để sống lâu hơn trong thị trường này?**

Phương pháp của tôi giờ đây rất đơn giản, chỉ có bốn chữ: **Kỷ luật nghiêm ngặt**.

Thứ nhất, thừa nhận rằng mình không có khả năng dự đoán chính xác thị trường. Nghe có vẻ như câu chuyện truyền cảm hứng, nhưng thực sự rất quan trọng. Một khi bạn từ bỏ ảo tưởng "tôi có thể mua đáy chính xác, bán đỉnh đúng chuẩn", nhiều thao tác vô nghĩa sẽ tự nhiên biến mất.

Thứ hai, xây dựng một kế hoạch giao dịch cố định. Trước khi vào lệnh, hãy nghĩ rõ điểm cắt lỗ và chốt lời, khi đạt tới thì thực hiện, đừng vì biến động mà thay đổi kế hoạch. Nghe có vẻ khó, nhưng chỉ cần làm quen một, hai lần là thành thói quen.

Thứ ba, kiểm soát kích thước vị thế mỗi lần. Đừng đặt toàn bộ tài sản của mình vào một đồng coin, dù bạn có niềm tin lớn đến đâu. Phân bổ đa dạng, để bất kỳ biến động nào cũng không làm tổn thương toàn bộ tài sản của bạn.

Và cuối cùng, giữ vững tâm lý ổn định. Hiện tại, tôi thường giảm tần suất theo dõi thị trường khi có lợi nhuận, và không ngày nào tôi cứ mở đi mở lại khi thua lỗ. Cho phép bản thân có không gian thở, hơn là mỗi phút mỗi giây đều lo lắng.

**Logic đằng sau những con số**

Những tài khoản tăng gấp đôi, gấp ba không phải do tôi may mắn hay dự đoán chính xác, mà là nhờ kiên trì kỷ luật. Trong thị trường giảm, tôi có thể xây dựng vị thế theo kế hoạch; trong thị trường tăng, tôi có thể chốt lời theo mục tiêu; trong thị trường biến động, tôi kiểm soát tần suất giao dịch.

Người anh em đã biến 300U thành 2 vạn 4, mất khoảng nửa năm. Người từ 700U lên 4 vạn 1 cũng trong khoảng thời gian tương tự. Những câu chuyện này không phải là làm giàu trong một đêm, mà là tích lũy dần theo thời gian dựa trên nguyên tắc giao dịch đúng đắn, cộng với lợi nhuận kép theo thời gian.

Thật ra, "ăn chắc" trong thị trường crypto không phải là chuyện thần thoại, cũng không cần bạn phải quá thông minh hay may mắn. Điều cần là khả năng giữ bình tĩnh khi tài khoản giảm một nửa, và không tham lam khi tài khoản tăng gấp đôi. Chính sự bình tĩnh đó mới là yếu tố quyết định bạn sống được bao lâu.

Vậy nên, nếu bây giờ bạn vẫn còn FOMO, còn hoảng loạn bán tháo, còn mơ về những đợt tăng giá phi mã — đừng trách thị trường quá xảo quyệt. Hãy tự hỏi chính mình, đã thực sự xây dựng cho mình một kỷ luật giao dịch chưa.