Vào thị trường để giao dịch, ban đầu nghĩ rằng dựa vào vài bộ chỉ số, hiểu chút về K线 là đủ. Thật sự trải qua vài năm lăn lộn trên thị trường mới hiểu ra, đây hoàn toàn không phải vấn đề kỹ thuật—— những khoảnh khắc thua lỗ thường là do chính não bộ của bạn đang chiến tranh với chính mình.

Hãy để tôi nói thật lòng. Người kiếm được tiền không phải là những bậc thầy về kỹ thuật, mà là những người biết kiểm soát tay mình, giữ vững kỷ luật. Kẻ thù lớn nhất của thị trường chính là cảm xúc của chính bạn.

**Giao dịch bị cảm xúc chi phối, giá trị lớn nhất**

Lúc mới vào thị trường, sai lầm lớn nhất tôi hay mắc là theo đám đông. Khi thị trường tăng, màn hình đầy các lệnh "xếp hàng lên tàu", tôi nóng vội theo vào—rồi bị kẹt ở mức cao. Đến khi thị trường đảo chiều, hoảng loạn tràn ngập lý trí, cắt lỗ trở thành lựa chọn duy nhất. Vào ra liên tục, phí giao dịch bị ăn mòn, tâm trạng cũng bị ảnh hưởng tiêu cực.

Ngược lại, khi thị trường giảm mạnh, mọi người đều hét lớn, tôi cũng hoảng loạn theo. Thực ra, lúc này bình tĩnh lại xem xét kỹ, nhiều khi lại là cơ hội, nhưng lúc đó tôi đã chạy mất rồi. Giao dịch cảm xúc giống như chơi bài tiến lên—Bạn thắng thì vui, nhưng thua thì thật sự là phá sản.

**Full margin là phản bội lớn nhất với chính mình**

Tôi đã gặp quá nhiều người, thấy đồng coin nào tăng tốt là đổ hết tất cả tài sản vào. Đó gọi là chiến lược gì? Đó gọi là đánh bạc. Một khi vị thế đã đầy, tâm lý của bạn sẽ sụp đổ—bất kỳ biến động nhỏ nào cũng khiến bạn ngủ không yên.

Vấn đề là, trong trạng thái tâm lý đó, khả năng phán đoán của bạn sẽ giảm sút đáng kể. Xu hướng rõ ràng trước đó, sau khi full margin, bắt đầu nghi ngờ chính mình. Thị trường không thiếu cơ hội, thiếu gì? Thiếu là khi cơ hội thực sự đến, bạn còn tiền để bắt lấy hay không.

Logic của tôi bây giờ rất đơn giản: luôn để dành đủ đạn dược cho mình. Như vậy, khi thị trường tốt, có dư sức tăng thêm vị thế, khi thị trường xấu, cũng không bị ép buộc thoát lệnh. Đây mới là cách sống lâu trong thị trường crypto.

**Không biết sẽ ra sao, đừng vội động tay**

Giao dịch thua lỗ nhất thường xảy ra trong những thời điểm này: đi ngang ở mức cao, dao động ở mức thấp, thị trường trong trạng thái mơ hồ. Lúc này bạn không biết liệu đó là phá vỡ giả hay thật, cũng không rõ là tiếp tục giảm hay sẽ bật lại.

Những nhà đầu tư nhỏ lẻ dễ mắc sai lầm nhất là đoán hướng đi. Thay vì dành thời gian để phân vân "tôi nghĩ nó sẽ thế này", tốt hơn là thừa nhận: hiện tại thiếu thông tin, tôi không hiểu rõ. Chờ bỏ trống, quan sát xu hướng rồi để thị trường tự quyết định, lựa chọn này còn thông minh hơn là cược vận may.

Tôi có một người bạn, rất ghét bỏ lỡ cơ hội. Kết quả là trong một giai đoạn đi ngang mơ hồ, anh ta liên tục vào ra, ngày nào cũng giao dịch. Có vẻ bận rộn, thực ra là đang dùng phí giao dịch để đóng góp cho sàn. Đến khi thị trường rõ ràng thật sự, anh ta đã mệt mỏi đến mức không còn sức chịu đựng nổi.

**Trong thời gian đi ngang, hành động cao cấp nhất là không hành động**

Tôi nhận thấy một hiện tượng thú vị: trong hồ sơ thua lỗ của nhiều người, phần lớn là trong giai đoạn đi ngang. Tại sao? Bởi vì đi ngang về bản chất là phe mua và phe bán đang đối đầu, không ai rõ ràng lợi thế. Lúc này, liên tục vào ra, bạn phải trả phí giao dịch đủ để biến một giao dịch có thể sinh lời thành lỗ.

Hơn nữa, mỗi lần vào ra đều làm rối loạn nhịp điệu giao dịch của bạn. Kế hoạch ban đầu bị những hành động nhỏ này phá vỡ, tâm trạng cũng theo đó mà dao động. Có người chơi đi chơi lại trong giai đoạn đi ngang, phát hiện ra không chỉ không có lợi mà còn lỗ, nhưng khi hỏi thì họ cũng không rõ vấn đề nằm ở đâu—chính là trong vô thức làm loạn, bị thanh khoản của thị trường nuốt chửng.

**Lời cuối**

Nhìn lại những năm giao dịch, những khoảnh khắc kiếm được tiền thường đi kèm với quá trình nhàm chán nhất. Ít động tay, ít cảm xúc, nhiều suy nghĩ—nghe có vẻ nhàm chán, nhưng đó chính là thực tế của thị trường này. Bitcoin và toàn bộ thị trường crypto ngày nào cũng biến động, cơ hội luôn xuất hiện, nhưng điều kiện tiên quyết là bạn còn sống trong thị trường này—và yếu tố sống còn đầu tiên chính là kiểm soát tay mình.