GDP là viết tắt của từ gì? Tại sao chỉ số này lại ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán

Khi mở các tin tức kinh tế ngày hôm nay, chúng ta sẽ gặp phải thuật ngữ GDP bất kể là trong báo cáo, dữ liệu hay phân tích nào đi nữa. Đối với nhà đầu tư mới, có thể sẽ cảm thấy bối rối tại sao con số này lại có thể ảnh hưởng lớn đến biến động của SET Index. Câu trả lời nằm trong mối quan hệ giữa GDP và hoạt động kinh doanh trong nước. Hôm nay, chúng ta sẽ khám phá bí ẩn của chỉ số kinh tế quan trọng nhất này.

Tổng sản phẩm trong nước (GDP) là gì?

GDP viết tắt của Gross Domestic Product hay Tổng sản phẩm trong nước, thể hiện giá trị tổng của tất cả hàng hóa và dịch vụ thành phẩm được sản xuất và phân phối trong nước trong một khoảng thời gian nhất định. Thông thường sẽ tính theo năm, nhưng đôi khi cũng tính theo quý để có cái nhìn rõ ràng hơn về tốc độ tăng trưởng.

Vì GDP phản ánh tổng khối lượng sản xuất của cả nước, nên được xem như là thước đo sức khỏe của nền kinh tế. Khi GDP tăng lên, có nghĩa là nền kinh tế đang phát triển. Ngược lại, khi GDP giảm, có thể chỉ ra nguy cơ suy thoái.

GDP bao gồm những gì?

Công thức tính GDP là: GDP = C + G + I + NX trong đó các biến số có ý nghĩa như sau:

1. C - Chi tiêu của khu vực tư nhân

Chi tiêu của người tiêu dùng cho mua hàng hóa và dịch vụ, là thành phần lớn nhất trong tính GDP. Khi người tiêu dùng tự tin và sẵn lòng chi tiêu nhiều hơn, nền kinh tế sẽ tăng trưởng theo.

2. G - Chi tiêu của chính phủ

Bao gồm chi tiêu của chính phủ cho cơ sở hạ tầng, công cụ, và lương của cán bộ công chức. Khi nền kinh tế trì trệ, chính phủ thường tăng cường chi tiêu để kích thích tăng trưởng.

3. I - Đầu tư của khu vực tư nhân và chính phủ

Các doanh nghiệp đầu tư vào máy móc, trang thiết bị, công nghệ. Những khoản đầu tư này giúp tăng năng lực sản xuất và tạo ra việc làm mới.

4. NX - Xuất khẩu ròng

Tính bằng giá trị xuất khẩu trừ nhập khẩu (NX = Xuất khẩu - Nhập khẩu). Khi quốc gia xuất khẩu nhiều hơn, GDP sẽ tăng.

Sự khác biệt giữa Nominal GDP và Real GDP

Nominal GDP - Số liệu chưa điều chỉnh theo giá

Nominal GDP tính theo giá hiện hành của hàng hóa và dịch vụ trong năm đó, không trừ lạm phát. Thường dùng để so sánh dữ liệu trong cùng một quý hoặc năm.

Real GDP - Số liệu đã điều chỉnh theo lạm phát

Real GDP điều chỉnh giá cố định theo năm gốc để loại bỏ tác động của lạm phát, giúp phản ánh chính xác hơn về tăng trưởng thực tế. Phần lớn các nhà phân tích sử dụng Real GDP khi so sánh GDP qua các năm khác nhau.

Ví dụ, nếu giá tăng 5% kể từ năm gốc, thì chỉ số deflator sẽ là 1.05. Chia Nominal GDP cho con số này sẽ ra Real GDP phản ánh tăng trưởng thực sự.

Tại sao GDP lại quan trọng đối với thị trường chứng khoán?

Mối quan hệ giữa GDP và thị trường chứng khoán rõ ràng và chặt chẽ. Các công ty niêm yết trên thị trường đều tạo ra doanh thu trong nước, là thành phần chính cấu thành GDP.

Khi GDP tăng, nghĩa là hoạt động kinh tế trong nước mở rộng. Nhiều doanh nghiệp sẽ có kết quả kinh doanh tốt hơn, lợi nhuận tăng, giá cổ phiếu có thể tăng theo. Ngược lại, khi GDP giảm, thể hiện niềm tin của người tiêu dùng giảm, doanh nghiệp bán hàng ít hơn, lợi nhuận giảm, gây áp lực giảm điểm trên chỉ số SET Index.

Nhà đầu tư vì thế luôn theo dõi sát sao dữ liệu GDP của quốc gia, vì dữ liệu này giúp họ dự đoán xu hướng thị trường và điều chỉnh danh mục đầu tư phù hợp.

Tóm lại

GDP viết tắt của Gross Domestic Product, là chỉ số kinh tế quan trọng giúp hiểu rõ tình hình nền kinh tế của quốc gia. Dù không phản ánh toàn diện mọi mặt của nền kinh tế, nhưng GDP là công cụ hữu ích trong việc lập kế hoạch chính sách và đầu tư.

Đối với nhà đầu tư, việc theo dõi dữ liệu GDP và các biến đổi của nó là điều cần thiết, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả hoạt động của các công ty và biến động của SET Index. Để phân tích thị trường một cách sâu sắc, cần kết hợp nghiên cứu GDP cùng các chỉ số kinh tế khác để có bức tranh rõ ràng và quyết định đầu tư phù hợp.