Trong thị trường hợp đồng, bạn sẽ nhận thấy một hiện tượng thú vị: cùng một xu hướng, có người tích lũy lợi nhuận một cách ổn định, có người lại thất bại nhiều lần trong mơ ước.

Theo đuổi một đợt tăng giá mạnh rồi vào lệnh, thấy điều chỉnh thì lập tức cắt lỗ, rồi lại cảm thấy mình đã bán quá sớm — những câu chuyện như vậy diễn ra hàng ngày. Ngưỡng phân biệt thực sự, nói đơn giản chỉ có hai chữ: kỷ luật.

Những người lợi nhuận ổn định, trước khi giao dịch phải suy nghĩ rõ ràng về ba vấn đề: tại sao tôi phải vào vị trí này? Nếu xu hướng đảo chiều, tôi sẽ thua ở đâu? Sau khi đạt mục tiêu, kế hoạch thoát lệnh như thế nào?

Bạn sẽ thấy họ không theo đuổi các đợt tăng mạnh của ETH hoặc SOL, chỉ hành động khi tín hiệu đã được xác nhận. Chốt lời không phải vì tham lam, mà là một phương pháp quản lý lợi nhuận có hệ thống. Cắt lỗ cũng không phải là thua cuộc, mà là giữ lại vốn cho lần giao dịch tiếp theo. Dĩ nhiên họ cũng có cảm xúc dao động, nhưng mỗi thao tác đều phải tuân theo quy tắc đã đặt ra.

Ngược lại, một nhóm người khác — họ hoàn toàn bị cảm xúc thị trường chi phối. Một cây nến tăng lớn kéo lên là hoảng loạn không kiểm soát được, sợ bỏ lỡ cơ hội nên dồn toàn bộ vốn để theo đuổi. Những cắt lỗ nhỏ đã đặt ra ban đầu, chỉ vì không nỡ bỏ lỡ mà giữ vững vị thế. Liếc nhìn biểu đồ nến rồi mơ mộng: nếu nó kéo thêm chút nữa thì tôi sẽ thoát lệnh, nếu nó tăng thêm chút nữa thì đã đủ lời rồi. Những lời ngầm trong đầu là: miễn là chưa cháy tài khoản thì vẫn còn hy vọng.

Về bản chất, đây là hai triết lý giao dịch hoàn toàn khác nhau: một coi hợp đồng như một dự án dài hạn cần mài giũa, dựa vào hệ thống và kỷ luật để chiến thắng; một cái khác xem nó như một trò chơi may rủi để đổi đời, hy vọng vào vận may và cảm giác.

Kết quả ra sao? Người thứ nhất tích lũy chậm rãi trong sóng biến động, người thứ hai trở về điểm xuất phát trong một đêm không mấy nổi bật.

Sự thật đau lòng: Trong thị trường này, đối thủ của bạn không bao giờ là xu hướng bản thân, mà chính là chính mình trong gương bị chi phối bởi lòng tham và nỗi sợ hãi. Nhận thức rõ điều này mới là bước đầu tiên để tiến bộ từ người mới.