Cấu trúc mới của thị trường tiền mã hóa thời đại DAT

Chiến lược Quỹ Tài sản Kỹ thuật số (DAT) đang định hình lại câu chuyện về vốn trong thị trường tiền mã hóa. Trong ba tháng qua, làn sóng mới này đã liên tục bơm vốn vào các altcoin chính thống, đồng thời khiến nhiều công ty niêm yết bắt đầu xem tài sản mã hóa là phần cốt lõi trong chiến lược tài chính doanh nghiệp. Nói đơn giản, DAT chính là mô hình tài chính mới mà các công ty niêm yết đưa tiền mã hóa vào bảng cân đối kế toán, thông qua phát hành trái phiếu chuyển đổi không lãi suất và phát hành cổ phiếu để huy động vốn, mua vào, giữ lâu dài và tham gia vào lợi ích hệ sinh thái.

Bốn trụ cột của Bitcoin tạo nền móng

Để hiểu tại sao chiến lược DAT sẽ bùng nổ vào năm 2025, trước tiên cần xem xét bốn lực đỡ chính của đợt tăng giá Bitcoin hiện tại.

Niềm tin của các nhà nắm giữ dài hạn

Các nhà nắm giữ dài hạn (LTH) đóng vai trò như “cột trụ” trong thị trường Bitcoin. Dữ liệu on-chain cho thấy, sau đợt mùa đông của chu kỳ trước, lượng BTC của LTH đã vượt 14,52 triệu đồng vào quý 4 năm 2023, đạt đỉnh lịch sử. Đặc tính “kim cương” của nhóm nhà đầu tư này đã xây dựng một nền tảng thanh khoản vững chắc, tạo thành mức đáy khó lay chuyển.

Dòng vốn từ các tập đoàn tài chính truyền thống

Bắt đầu từ năm 2024, các tập đoàn tài chính lớn như BlackRock, Fidelity lần lượt ra mắt ETF Bitcoin giao ngay. Trong vòng chưa đầy 3 tháng, các ETF này đã mua ròng hơn 15 tỷ USD BTC, tính đến nay đã tích lũy hơn 596,3 nghìn BTC (tương đương 150 tỷ USD vốn hóa). Sự kiện này đã hoàn toàn thay đổi cấu trúc dòng vốn của thị trường mã hóa, mang lại sức mua liên tục từ các tổ chức truyền thống cho BTC.

Sáng tạo trong kho bạc của các công ty niêm yết

MicroStrategy là người tiên phong trong chiến lược Quỹ Bitcoin, mở ra mô hình “ba vòng tròn thúc đẩy” về vốn. Cốt lõi là: phát hành trái phiếu chuyển đổi không lãi suất và cổ phiếu phát hành thêm để huy động vốn, mua nhiều BTC, đẩy giá cổ phiếu và định giá doanh nghiệp lên, rồi dùng giá cổ phiếu tăng để huy động vốn mới. MicroStrategy đã mua hơn 628 nghìn BTC, thành công này đã truyền cảm hứng cho hơn 134 công ty niêm yết khác, tổng lượng dự trữ BTC toàn cầu đã đạt 949 nghìn đồng.

Chiến lược dự trữ quốc gia

Đầu năm 2025, chính phủ Mỹ tuyên bố xây dựng dự trữ Bitcoin chiến lược. Động thái này đã mang lại cho BTC một câu chuyện quốc gia chưa từng có, nâng tầm nó từ một loại tài sản đơn thuần thành công cụ địa chính trị. Giá Bitcoin theo đó đã vọt lên mức 120.000 USD.

Dưới sự thúc đẩy của bốn trụ cột này, Bitcoin bước vào giai đoạn mới. Tuy nhiên, động lực đẩy BTC tiếp tục tăng giá đang dần cạn kiệt, thị trường bắt đầu đặt câu hỏi: Động lực tăng trưởng tiếp theo nằm ở đâu? Câu trả lời chính là việc sao chép chiến lược DAT trên các altcoin.

Chiến lược DAT thắp sáng đà tăng của altcoin

Ethereum nổi bật với “Song Hổ Tài Khoản”

Dù Ethereum đã được phê duyệt ETF giao ngay vào năm 2024, nhưng không thúc đẩy tỷ giá ETH/BTC tăng, ngược lại còn liên tục yếu đi. Cơ hội thay đổi đến vào tháng 4 năm 2025, khi chiến lược DAT bắt đầu được triển khai trên ETH.

SharpLink Gaming (SBET) ngày 27/5/2025 công bố huy động 425 triệu USD, dùng để mua ETH làm tài sản chính trong kho bạc của công ty. Vòng huy động này do Consensys dẫn đầu, theo sau là Pantera Capital, ParaFi Capital, Galaxy Digital và các tổ chức mã hóa khác. Đặc biệt, công ty bổ nhiệm Joseph Lubin làm Chủ tịch Hội đồng Quản trị. Joseph Lubin đã gia nhập nhóm phát triển Ethereum từ năm 2013, được xem là đồng sáng lập của Ethereum, sáng lập Consensys năm 2015, đã tạo ra các dự án nổi bật như MetaMask, Linea. Hiện tại, lượng ETH của SharpLink đã đạt 428.2 nghìn đồng, trở thành tổ chức sở hữu ETH lớn nhất vượt qua cả Quỹ Ethereum.

BitMine tháng 6 năm 2025 huy động 250 triệu USD để bắt đầu chiến lược kho bạc ETH, các nhà đầu tư gồm Pantera Capital, Founders Fund, Galaxy Digital, Kraken, cùng các tên tuổi đầu tư mạo hiểm như Peter Thiel và Ark Investment. BitMine bổ nhiệm Tomas Jong Lee, cựu chiến lược gia cổ phiếu hàng đầu của JPMorgan, làm Chủ tịch. Trong vòng một tháng, lượng ETH của BitMine đã mở rộng lên 625 nghìn đồng, vượt qua SharpLink và Quỹ Ethereum, trở thành doanh nghiệp nắm giữ ETH nhiều nhất.

Sự xuất hiện của “song hổ” này không chỉ mang dòng vốn rõ ràng mà còn thu hút các công ty như The Ether Machine, Bit Digital, BTCS Inc., GameSquare Holdings, Intchains Group bắt đầu triển khai chiến lược ETH trong kho bạc. Đà giảm của giá ETH đã được đảo ngược hoàn toàn, và hai nhân vật chủ chốt là Tomas Jong Lee và Joseph Lubin thực sự trở thành những người quyết định giá ETH hiện tại.

Các dự án altcoin đồng loạt đẩy mạnh

Thành công của Ethereum đã thúc đẩy các altcoin chính thống khác bắt chước.

Hệ sinh thái Solana chuẩn bị chiến dịch DAT

Tính đến hiện tại, đã có 8 công ty bắt đầu xây dựng Quỹ dự trữ SOL chiến lược, tổng dự trữ hơn 3 triệu SOL. Trong đó, DeFi Development Corps (DFDV) tháng 4 năm 2025 nhận đầu tư từ Pantera Capital, trở thành công ty niêm yết đầu tiên của Mỹ dùng SOL làm tài sản dự trữ. Đội ngũ DFDV phần lớn đến từ các lãnh đạo của Kraken, CFO từng vận hành nút xác thực Solana, hiểu rõ hệ sinh thái này. Tính đến nay, dự trữ SOL của DFDV đã đạt 99.99 nghìn đồng, giá trị tăng hơn 20 lần trong nửa năm.

Upexi từ tháng 4 đến 7 năm 2025 đã tăng lượng SOL từ 73.5 nghìn lên 1.8 triệu đồng, gần như toàn bộ dùng để staking, với lợi suất 8% mỗi năm, dự kiến mỗi năm sẽ tạo ra khoảng 26 triệu USD phần thưởng staking.

SOL Strategies Inc. (HODL) tháng đầu năm 2025 phát hành trái phiếu chuyển đổi 500 triệu USD, nắm giữ khoảng 260 nghìn SOL, phần lớn dùng để staking các nút xác thực tổ chức, tỷ lệ lợi nhuận hỗn hợp từ 6-8%.

Các dự án chính khác bắt đầu triển khai DAT

BNB, ENA, Hyperliquid và các dự án khác cũng lần lượt bắt đầu chiến lược DAT cho token của mình. Ví dụ, CEA Industries Inc (VAPE) tham gia vào kho bạc BNB, Sonnet Bio Therapeutics (SONN) nhận đầu tư từ Paradigm để tham gia Hyperliquid, StablecoinX tham gia kho bạc ENA. Các dự án này khiến chiến lược DAT không còn là câu chuyện riêng của Bitcoin mà trở thành hành động tập thể của các altcoin.

Phân hóa mô hình ETH và SOL

Chiến lược DAT không phải là một khuôn mẫu duy nhất, mà dựa trên đặc tính của từng tài sản nền tảng để phát sinh hai mô hình đặc trưng.

Mô hình Bitcoin: “Vàng kỹ thuật số” với đòn bẩy giá trị

Thành công của MicroStrategy đã định hình mô hình DAT của Bitcoin. Công ty vận hành theo mô hình “ba vòng quay”: cộng hưởng cổ phiếu và BTC (giá cổ phiếu tăng thúc đẩy BTC tăng giá), phối hợp cổ phiếu và trái phiếu chuyển đổi (trái phiếu chuyển đổi thu hút dòng vốn chênh lệch), và arbitrage giữa token và trái phiếu (chi phí vay thấp hơn lợi nhuận từ tăng giá BTC). MicroStrategy tận dụng chiến lược bán hàng phân tầng để khai thác ba loại vốn: cổ phần ưu tiên dành cho nhà đầu tư cố định, trái phiếu chuyển đổi thu hút quỹ chênh lệch, cổ phiếu mang rủi ro để chơi thị trường.

Mô hình này đã vận hành hơn một chu kỳ (4 năm), tạo ra chu kỳ tăng giá của token và cổ phiếu. Cốt lõi là dựa vào đặc tính chống lạm phát của “vàng kỹ thuật số”, kết hợp đòn bẩy tài chính để gia tăng tài sản.

Mô hình Ethereum: “Trái phiếu kỹ thuật số” với lợi nhuận ổn định

Khác với Bitcoin, Ethereum dựa trên cơ chế đồng thuận PoS, có khả năng sinh lợi trên chuỗi qua staking. Do đó, ETH còn giống như “trái phiếu kỹ thuật số”, lợi nhuận staking hàng năm khoảng 4%. Các công ty niêm yết dự trữ ETH có lợi thế vừa hưởng lợi từ tăng giá, vừa có thu nhập ổn định từ staking.

Hệ sinh thái Solana tương tự Ethereum, lợi nhuận staking hàng năm từ 6-8%, dự kiến trong nửa cuối năm 2025 sẽ có ETF giao ngay SOL, thị trường đáng kỳ vọng.

Cảnh báo rủi ro đằng sau chiến lược DAT

Chiến lược DAT mang lại nền tảng mua vào vững chắc và sự chú ý của vốn truyền thống, nhưng tiềm ẩn những rủi ro không thể bỏ qua.

“Vui vẻ giả tạo” của “chân trái đạp chân phải”

Nhiều chiến lược DAT của altcoin ban đầu không phải từ dòng mua mới thực sự, mà từ chính quỹ của dự án, các nhà đầu tư chính hoặc nút cốt lõi hệ sinh thái. Ví dụ, nguồn huy động của Hyperliquid từ token HYPE do Paradigm nắm giữ, hoặc nguồn của Ethena từ token ENA của PIPE. Những nguồn này về bản chất không phải là dòng mua mới, mà là phân bổ lại dòng vốn cũ, dễ tạo ra sự giả tạo về tăng trưởng.

Rủi ro phản hồi tự nhiên trong thời điểm Minsky

Chiến lược DAT phụ thuộc nhiều vào phản hồi của thị trường vốn. Giá token, giá cổ phiếu và khả năng tái huy động vốn tạo thành vòng phản hồi chặt chẽ: khi vòng phản hồi tích cực, giá token tăng → giá trị cổ phiếu tăng → khả năng tái huy động của doanh nghiệp mạnh lên → mua thêm tài sản mã hóa → giá token tiếp tục tăng. Ngược lại, khi vòng phản hồi đảo chiều, sẽ tạo ra phản ứng dây chuyền: giá token giảm → giá trị mỗi cổ phần giảm → giá trị cổ phiếu giảm tiếp → khả năng huy động vốn của doanh nghiệp yếu đi → phải bán bớt tài sản mã hóa → giá token giảm sâu hơn. Hiệu ứng giảm giá theo chuỗi này rất đáng sợ.

Tính linh hoạt tài chính quyết định thắng thua

Trong đợt tăng trưởng thị trường mã hóa này, yếu tố quyết định không còn chỉ là đổi mới công nghệ hay ứng dụng, mà ngày càng phụ thuộc vào “tính linh hoạt tài chính”. Sự phổ biến của chiến lược DAT đồng nghĩa dòng vốn sẽ tập trung vào một số ít token phù hợp để đưa vào bảng cân đối của doanh nghiệp.

Điều này dẫn đến một thực tế khắc nghiệt: không phải token nào cũng có thể hưởng lợi từ thời đại DAT. Chỉ những dự án có đặc điểm sau mới nổi bật: thanh khoản đủ lớn, vốn hóa đủ cao, hệ sinh thái ổn định, có thể tạo ra dòng tiền ổn định hoặc lợi nhuận staking. Trong cơ chế lựa chọn này, thị trường sẽ xuất hiện hiệu ứng “người mạnh tiếp tục mạnh”, các token hàng đầu hưởng lợi từ dòng vốn tổ chức liên tục, còn các dự án khác có nguy cơ bị đẩy ra ngoài lề.

Sự xuất hiện của chiến lược DAT đánh dấu thị trường mã hóa bước vào kỷ nguyên mới — từ thị trường đầu cơ thuần túy sang thị trường phân bổ tài sản của các tổ chức. Năm 2026, số phận của dự án không chỉ phụ thuộc vào công nghệ, mà còn là thiết kế tài chính và khả năng thu hút vốn.