Vẫy tay từ RuneScape: Chuyện tồn tại và chạy trốn của những người Venezuela

Khi nền kinh tế sụp đổ và tiền tệ mất giá, một nhóm người chơi game ở Venezuela đã tìm thấy kế sinh nhai bất ngờ trong thế giới ảo của RuneScape. Họ vẫy tay chào những ngành công nghiệp truyền thống, rồi vẫy tay chào luôn cả thế giới trò chơi này. Đây không chỉ là câu chuyện về gaming, mà là câu chuyện về cách con người tìm cách sống sót trong khủng hoảng.

Kế sinh nhai trong thế giới ảo: Khi vàng OSRS quý hơn Bolivar

Venezuela từng là một trong những đất nước giàu có nhất Nam Mỹ nhờ dầu mỏ dồi dào. Tuy nhiên, từ 2013 trở đi, nền kinh tế này bắt đầu một quá trình suy tàn không thể ghi nhận trong lịch sử hiện đại. Trong giai đoạn 2013-2021, GDP của Venezuela giảm 75-80%, mức sụp đổ kinh tế thê thảm nhất thế giới trong 45 năm qua không do chiến tranh, vượt quá Đại suy thoái Mỹ và sự tan rã của Liên Xô.

Thống kê đến năm 2021 cho thấy 95% dân số Venezuela sống dưới mức nghèo, trong đó 77% rơi vào cảnh nghèo đốn hơn. Tỷ lệ lạm phát hàng năm vào tháng 8 năm 2018 vượt quá 48.000%, con số này cho thấy đơn vị tiền tệ Bolivar đang nhanh chóng mất giá. Trong vòng 4 tháng, tỷ giá chợ đen giảm từ 1 triệu Bolivar đổi 1 USD xuống khoảng 7 triệu Bolivar đổi 1 USD.

Chính khi này, người Venezuela phát hiện ra Old School RuneScape (OSRS) - một phiên bản cổ của RuneScape được phát hành vào năm 2013. Điều thú vị là tỷ giá hối đoái của đơn vị tiền tệ ảo “vàng OSRS” so với USD nằm trong khoảng 1-1,25 triệu vàng đổi 1 USD - ổn định và giá trị hơn nhiều so với Bolivar suy yếu. OSRS chỉ yêu cầu cấu hình máy tính không cao, có thể chạy trên trình duyệt web, điều này cho phép hàng triệu người Venezuela, kể cả những em nhỏ sử dụng chiếc máy tính Canaima cùn cỏi (được chính phủ phân phát miễn phí năm 2010 cho học sinh) có thể tham gia vào.

Người chơi Venezuela bắt đầu sử dụng OSRS để kiếm sống từ ít nhất năm 2017. Một cộng đồng nổi tiếng hình thành tại khu vực Đông trong bản đồ game, nơi xuất hiện quái vật Rồng Xanh. Hàng ngàn người Venezuela tập trung đó, lặp đi lặp lại công việc tàn sát rồng, thu thập xương rồng và da rồng để bán lấy vàng game, sau đó đổi thành Bitcoin hoặc các loại tiền điện tử khác để rút tiền mặt.

Theo dữ liệu từ cộng đồng, farm Rồng Xanh một giờ có thể kiếm được 500.000 vàng OSRS, tương đương 0,5 USD. Những người chơi cao cấp săn Boss khác tên Zurlah có thể kiếm 2-3 USD mỗi giờ - mức lương này cao hơn hầu hết người dân Venezuela có bằng đại học. Nhiều người chơi được phỏng vấn báo chí quốc tế cho biết họ kiếm được 100 USD trở lên mỗi tháng từ OSRS, trong khi bố mẹ chỉ kiếm được khoảng 10 USD mỗi tháng.

Từ Rồng Xanh đến bot: Tại sao những người farm vàng phải dừng lại

Cộng đồng người chơi này có thái độ phức tạp đối với những người farm vàng Venezuela. Một mặt, họ là những người chơi thực sự, không phải xưởng farming quy mô lớn, họ thực sự chơi game công bằng như những người khác, chỉ để tồn tại. Một số người chơi giải trí thậm chí cảm thấy sự tồn tại của farm nhân công giúp họ trải nghiệm tốt hơn mà không cần tiêu nhiều tiền.

Tuy nhiên, hoạt động farming chắc chắn ảnh hưởng đến nền kinh tế trò chơi. Tác động lớn nhất đến từ sự xuất hiện của bot - những chương trình tự động hoạt động 24/7 không cần nghỉ ngơi. Bot bắt đầu tham gia cạnh tranh từ năm 2023, sản lượng vàng OSRS tăng vọt và giá cả liên tục giảm. Tỷ giá vàng OSRS hiện nay chỉ còn khoảng 1 triệu vàng đổi 0,16-0,2 USD, giảm hơn 60% so với mức cao nhất.

Những chiếc máy tính Canaima cùn cỏi đã không thể giúp người Venezuela duy trì kế sinh nhai trong thế giới game khi các bot mạnh mẽ hơn chiếm lĩnh. Người chơi Venezuela bắt đầu chuyển hướng sang những nền tảng khác: Tibia, Albion Online, World of Warcraft - tiếp tục tìm kiếm cơ hội kiếm sống ở thế giới ảo.

7,9 triệu người vẫy tay chào: Khi trận chiến dịch chuyển từ game sang hiện thực

Không phải tất cả mọi người đều lựa chọn tiếp tục chơi game. Một số quyết định rời khỏi cả những thế giới ảo này, thậm chí rời khỏi đất nước của họ. Theo thống kê đầu năm nay, khoảng 7,9 triệu người Venezuela đã bỏ đi nước này, con số này chứng tỏ một trong những khủng hoảng tị nạn lớn nhất trong lịch sử Mỹ Latinh.

Chuyện tồn tại qua game không còn đủ. Những người chơi mà trước đó kiếm sống bằng vàng ảo, giờ đây buộc phải tìm kiếm cơ hội thực sự ở những nơi khác. Người chơi José Ricardo, một trong những trung gian mua bán vàng OSRS, cũng phải nhìn nhận rằng thế giới ảo chỉ là tạm thời.

Câu chuyện của người Venezuela trong RuneScape không phải là câu chuyện thành công hay thất bại đơn thuần. Nó là câu chuyện về cách con người vẫy tay chào với những cơ hội tưởng như bền vững, cách họ học cách thích nghi khi hệ thống sụp đổ, và cuối cùng, cách họ buộc phải vẫy tay chào với cả một quốc gia. Giữa những con số - GDP sụp đổ, tỷ giá lạm phát, số lượng người chơi, số nhân khẩu di cư - là những câu chuyện sống động về khiển sống, sự kiên cường, và những lựa chọn khó khăn khi kinh tế sụp đổ.