Chỉ số BTC Dominance (DOM) là gì và ảnh hưởng đến thị trường tiền mã hoá

BTC Dominance (hay gọi tắt là btc.d, DOM) là một chỉ số quan trọng giúp bạn đánh giá sức mạnh của Bitcoin so với toàn bộ thị trường tiền điện tử. Đây là thông số mà mọi nhà đầu tư cần theo dõi để nắm bắt xu hướng thị trường, bởi nó phản ánh rõ ràng các thay đổi trong tâm lý nhà đầu tư và dòng vốn trên thị trường.

BTC Dominance là gì: Khái niệm cơ bản và cách tính toán

BTC Dominance được định nghĩa là tỷ lệ phần trăm vốn hóa thị trường của Bitcoin so với tổng vốn hóa của toàn bộ thị trường tiền mã hoá toàn cầu. Nói cách khác, nó thể hiện mức độ áp đảo của Bitcoin so với các altcoin khác.

Công thức tính BTC Dominance rất đơn giản: lấy vốn hóa Bitcoin chia cho tổng vốn hóa của toàn bộ thị trường tiền mã hoá, rồi nhân với 100 để ra phần trăm. Ví dụ, nếu vốn hóa Bitcoin là 9 tỷ USD và tất cả các altcoin khác cộng lại là 1 tỷ USD, thì BTC Dominance = 9 / (9 + 1) × 100 = 90%.

Hiện tại, theo dữ liệu cập nhật vào tháng 1 năm 2026, chỉ số BTC Dominance đang ở mức 56.41%, cho thấy Bitcoin vẫn giữ vị trí thống trị nhưng không còn áp đảo như những năm trước. Tỷ lệ này có thể dao động từ 30% đến trên 70% tùy thuộc vào tình hình thị trường.

Bitcoin được coi là “đồng tiền gốc” của toàn bộ hệ sinh thái tiền mã hoá. Phần lớn các nhà đầu tư phải mua Bitcoin hoặc USDT trước khi tham gia vào các đợt ICO hoặc đầu tư vào altcoin khác. Khi thị trường có dấu hiệu suy yếu, các nhà đầu tư thường thoát khỏi altcoin bằng cách bán về Bitcoin để bảo vệ vốn.

4 kịch bản thị trường chính liên quan đến BTC Dominance

Trên thị trường tiền mã hoá, có 4 kịch bản chính thường xảy ra liên quan đến biến động của BTC Dominance:

Kịch bản 1: Bitcoin tăng giá, toàn bộ thị trường theo tăng

Đây là tình huống lý tưởng nhất mà mọi nhà đầu tư mong muốn. Khi Bitcoin bắt đầu tăng vũ bão, niềm tin thị trường được phục hồi, và các tổ chức lớn cũng như nhà đầu tư bình thường đều dồn tiền vào Bitcoin cũng như các altcoin tiềm năng khác. Dòng vốn này tạo nên một chu kỳ tăng giá lan rộng trên toàn thị trường.

Kịch bản 2: Bitcoin tăng nhưng altcoin lại giảm

Đây là tình huống mà dòng vốn từ các altcoin hoặc từ bên ngoài thị trường chuyển hướng và chỉ chảy vào Bitcoin. Lúc này, BTC Dominance sẽ tăng đáng kể vì các nhà đầu tư đang chốt lãi altcoin để mua Bitcoin, hoặc những người mới vào thị trường chỉ tin tưởng Bitcoin là tài sản an toàn nhất.

Kịch bản 3: Bitcoin giảm, thị trường theo giảm

Đây là kịch bản mà bạn sẽ thường gặp và có thể nói là mặc định của thị trường. Khi Bitcoin - vua của các loại tiền mã hoá - suy yếu, toàn bộ hệ thống sẽ lung lay. Các altcoin không chỉ giảm theo mà còn thường giảm mạnh hơn Bitcoin rất nhiều, vì rủi ro của chúng lớn hơn.

Kịch bản 4: Bitcoin đi ngang, altcoin tăng trưởng

Lúc này, BTC Dominance giảm vì Bitcoin đang lấy sức trong khi dòng vốn mạnh mẽ đổ vào các dự án altcoin được đánh giá tốt. Giai đoạn này thường được gọi là “mùa altcoin” và có thể kéo dài từ vài tháng đến 1-2 năm tùy vào chu kỳ thị trường.

Khi BTC Dominance tăng hay giảm, nhà đầu tư nên làm gì?

Hiểu rõ chiến lược ứng phó khi DOM thay đổi là chìa khoá để tối ưu hóa danh mục đầu tư của bạn.

Khi BTC Dominance tăng:

• Nếu giá Bitcoin tăng kèm theo, niềm tin thị trường đang tăng. Lúc này, nhà đầu tư nên giữ vững Bitcoin hoặc thậm chí tăng vị thế BTC, vì dòng vốn tổ chức lớn có thể tiếp tục đổ vào.

• Nếu giá Bitcoin giảm trong khi DOM tăng, altcoin sẽ giảm thậm chí còn tệ hơn. Để tránh thua lỗ nặng, bạn nên cân nhắc chuyển về USDT hoặc các stablecoin khác để bảo vệ vốn.

• Tuy nhiên, nếu bạn nhìn kỹ vào altcoin, sẽ có những dự án với sản phẩm thực sự tốt vẫn tăng trưởng mạnh mẽ ngay cả khi DOM cao. Những dự án này chứng minh được tiềm năng của họ và có thể bứt phá vượt qua cả Bitcoin, mặc dù đây là tình huống rất hiếm gặp.

Khi BTC Dominance giảm:

• Nếu giá Bitcoin tăng trong lúc DOM giảm, đây là tín hiệu tốt lành cho altcoin - hầu hết chúng sẽ tăng trưởng mạnh hơn Bitcoin. Đây là cơ hội để bạn xây dựng vị thế altcoin chất lượng cao, bởi lợi nhuận tiềm năng lớn hơn.

• Nếu giá Bitcoin giảm khi DOM giảm, bạn cần quan sát dòng vốn của thị trường kỹ lưỡng. Ban đầu, altcoin có thể giảm mạnh theo Bitcoin, nhưng sau đó sẽ bật lên nhanh chóng và quay trở lại cao hơn mức trước.

Khi BTC Dominance tăng cao, nguồn vốn từ altcoin bị rút dần và chuyển hướng vào Bitcoin. Lúc này, hầu hết altcoin khó mà tăng giá mạnh. Chiến lược tốt nhất là tập trung mua và giữ lâu dài các altcoin được đánh giá tốt, có sản phẩm thực, công nghệ vững chắc, và quan trọng nhất là đừng mua vào ở mức giá quá cao.

Lịch sử các mốc quan trọng của BTC Dominance: Từ 2016 tới nay

Để hiểu rõ hơn về sức mạnh của chỉ số này, cần nhìn lại các mốc lịch sử quan trọng:

2016: Bitcoin chưa đạt 100 USD, thời kỳ này Ethereum vừa mới ra đời. Lúc ấy BTC Dominance rất cao, chiếm trên 90% vốn hóa thị trường.

2017 - Giai đoạn bùng nổ ICO: Đây là năm bước ngoặt khi làn sóng ICO bùng nổ từ giữa năm. BTC Dominance sụt giảm xuống mức 35% - mức thấp nhất bấy giờ, vì hàng tỷ USD dòng vốn chuyển từ Bitcoin sang các token ICO mới. Ethereum trong thời kỳ này chiếm tới 30% vốn hóa thị trường do nhu cầu ETH tham gia ICO tăng chóng mặt.

Cuối 2017: BTC Dominance phục hồi mạnh lên trên 65% khi Bitcoin tăng vũ bão đạt đỉnh gần 20.000 USD. Áp lực bán của altcoin tạo nên một cuộc bứt phá của Bitcoin.

Giữa 2018: BTC Dominance lao dốc xuống 33% - mức thấp nhất khi đó, bởi các cá mập lớn chốt lãi và chuyển sang altcoin. Sau đó là một cơn bán tháo khủng khiếp từng kéo cả Bitcoin và altcoin đi xuống.

Tháng 4-7/2018: BTC Dominance bắt đầu phục hồi lên gần 45% nhờ tin tức tích cực từ SEC cũng như đợt tăng giá từ 6.000 USD lên 9.800 USD.

Cuối 2018: Thị trường trải qua đợt suy thoái dai dẳng làm nản dần ý chí các nhà đầu tư nhỏ. Tuy nhiên, BTC Dominance duy trì ở mức khoảng 50%.

Năm 2020-2021: Sau sự sụp đổ mạnh vào tháng 3/2020 (khi Bitcoin xuống 3.800 USD), thị trường hồi phục ngoạn mục. BTC tăng lên 41.000 USD cuối 2020 và đầu 2021, kéo theo BTC Dominance bật lên tới gần 74% - một mức cao kỷ lục trong giai đoạn này.

Hiện tại (2026): BTC Dominance ở mức 56.41%, phản ánh một thị trường tương đối cân bằng giữa Bitcoin và các altcoin khác.

Ngoài BTC Dominance: Những chỉ số khác bạn cần theo dõi

Để phân tích thị trường một cách toàn diện, bạn không nên chỉ dựa vào BTC Dominance mà còn phải xem xét các chỉ số khác như TOTAL (tổng vốn hóa thị trường toàn bộ crypto), TOTAL2 (vốn hóa toàn bộ altcoin), chỉ số DEFI, hay USDT.D. Những chỉ số này cung cấp cái nhìn sâu hơn về dòng chảy vốn trong thị trường.

Để thành công trong thị trường tiền mã hoá, bạn cần kinh nghiệm thực chiến và khả năng cảm nhận dòng chảy tiền một cách tinh tế. Chính vì vậy mà nhiều người mới bị sấp mặt trong lĩnh vực này. Bằng việc hiểu rõ BTC Dominance và các chỉ số liên quan, bạn sẽ có công cụ hữu ích hơn để đưa ra quyết định đầu tư thông minh và kịp thời.