Lý thuyết giá trị của tiền trong thử nghiệm thị trường: Tại sao Bitcoin tụt hậu vàng trong bối cảnh không chắc chắn

Lý thuyết giá trị tiền tệ truyền thống dạy rằng trong thời kỳ lạm phát cao và tiền tệ không chắc chắn, tài sản lưu trữ giá trị phải trải qua sự tăng giá đáng kể. Nhưng vào năm 2025 đến đầu năm 2026, lý thuyết này đưa ra một nghịch lý khiến thị trường đầu tư toàn cầu bối rối. Trong khi vàng đã tăng vọt hơn 80%, bitcoin thực sự đã chịu áp lực giảm 15,97% trong năm qua (dữ liệu tính đến ngày 29 tháng 1 năm 2026).

Sự khác biệt mạnh mẽ về hiệu suất này đã làm dấy lên một cuộc tranh luận sâu sắc về việc liệu bitcoin có thực sự thất bại như một kho lưu trữ giá trị kỹ thuật số hay không, hay liệu hiện tượng thị trường này phản ánh một động lực phức tạp hơn là chỉ thất bại của câu chuyện “vàng kỹ thuật số”.

Nghịch lý của bảo vệ giá trị trong thực tế

Theo lý thuyết kinh tế cổ điển, bảo vệ chống lạm phát nên hoạt động đơn giản: khi giá trị của tiền giảm, số lượng tài sản cứng hạn chế sẽ tăng lên như một khoản bồi thường. Vàng đã chứng minh lý thuyết này với hiệu suất vững chắc trong bối cảnh địa chính trị biến động và lãi suất không chắc chắn.

Bitcoin, được bán trên thị trường là “vàng kỹ thuật số” với cùng một đặc tính khan hiếm, được cho là sẽ tuân theo cùng một mô hình. Nhưng thực tế cho thấy một cái gì đó khác. Giá bitcoin hiện đang ở mức 85,16 nghìn đô la sau khi giảm từ đầu năm, tạo ra khoảng cách hiệu suất khó có thể bỏ qua.

Câu hỏi đặt ra: liệu điều này có cho thấy sự thất bại cơ bản của bitcoin như một kho lưu trữ giá trị, hay có các yếu tố khác ảnh hưởng đến động lực thị trường?

Lý thuyết giá trị tiền kỹ thuật số và vật chất: Một quan điểm lạc quan

Những người ủng hộ Bitcoin đưa ra một lập luận thú vị để giải thích hiện tượng này. Theo Jessy Gilger của Gannett Wealth Advisors, sự gia tăng vàng hiện tại là biểu hiện của “trí nhớ cơ bắp” của các nhà đầu tư - xu hướng của các tổ chức quay trở lại với tài sản mà họ quen thuộc trong thời kỳ sợ hãi, hơn là bằng chứng về sự vượt trội của vàng trong việc bảo vệ giá trị của tiền trong dài hạn.

“Mặc dù vàng có một di sản lâu dài, bitcoin đã cho thấy sự ổn định kỹ thuật ở cấp độ giao thức trong hơn mười lăm năm”, ông nói. Lập luận này cho thấy rằng lý thuyết giá trị của tiền không chỉ là về hiệu suất ngắn hạn, mà còn về hiệu quả của hệ thống lưu trữ giá trị trong dài hạn - nơi sự khan hiếm kỹ thuật số có thể vượt trội hơn kim loại vật lý.

Sự kiện phân phối lại, không phải yêu cầu thất bại

Mark Connors của Risk Dimensions đưa ra một góc nhìn khác về lý thuyết về giá trị của tiền kỹ thuật số. Theo ông, những gì đang xảy ra bây giờ không phải là sự thất bại của nhu cầu đối với bitcoin, mà là một sự kiện phân phối nguồn cung.

Dòng vốn của ETF tổ chức thực sự rất lớn, nhưng thay vì đẩy giá lên, chúng chỉ đơn giản là hấp thụ nguồn cung từ thập kỷ trước được bán bởi những người chấp nhận sớm. “Chúng tôi đang chứng kiến một sự chuyển giao quyền sở hữu, không phải là sự thất bại của lợi ích”, ông giải thích.

Cách giải thích này rất quan trọng trong việc hiểu lý thuyết giá trị tiền hiện đại: không phải tất cả sự tăng giá đều phản ánh sự gia tăng giá trị cơ bản, đôi khi chỉ đơn giản là sự thay đổi trong thành phần của chủ sở hữu tài sản.

Bitcoin bị mắc kẹt trong mối tương quan cổ phiếu công nghệ

Charlie Morris của ByteTree đã cung cấp cái nhìn sâu sắc rằng bitcoin hiện không phải là thất bại trong việc bảo vệ giá trị của đồng tiền, mà thay vào đó quan tâm đến động lực của các tài sản kỹ thuật số khác - đặc biệt là cổ phiếu công nghệ. Trong vài năm qua, cổ phiếu bitcoin và internet đã cho thấy mối tương quan rất chặt chẽ.

“Vàng là một kho lưu trữ giá trị cho thế giới thực, trong khi bitcoin là cho thế giới kỹ thuật số. Vấn đề hiện tại là trong thế giới thực”, ông nói. Quan điểm này cho thấy rằng lý thuyết giá trị tiền cần xem xét bối cảnh của hệ sinh thái mà tài sản hoạt động.

Vòng quay bị trì hoãn: Chờ đợi động lực tiếp theo

Peter Lane, Giám đốc điều hành của Jacobi Asset Management, thừa nhận rằng câu chuyện “vàng kỹ thuật số” chưa được chứng minh trong điều kiện thị trường hiện tại. Bitcoin không hoạt động giống như một hàng rào lạm phát thực sự hoặc nơi trú ẩn an toàn trong thời kỳ căng thẳng địa chính trị.

Tuy nhiên, ông vẫn duy trì sự lạc quan hạn chế: có một “sự thoải mái” đã cố thủ trên thị trường đại chúng đối với kim loại quý mà bitcoin vẫn chưa quản lý được. “Tôi vẫn tin rằng cuối cùng chúng ta sẽ thấy sự luân chuyển chậm trễ sang BTC, nhưng hiện tại các nhà đầu tư có xu hướng chọn những gì họ biết và tin tưởng”, ông nói. Quan điểm này tích hợp sự hiểu biết về lý thuyết về giá trị của đồng tiền với tâm lý của thị trường nhà đầu tư.

Mối đe dọa giảm phát và nhu cầu về một câu chuyện mới

Anthony Pompliano của ProCap Financial cung cấp một góc nhìn hơi khác về động lực thị trường hiện tại. Bitcoin thực sự đã đóng vai trò như một hàng rào lạm phát trong nửa thập kỷ qua, nhưng với khả năng giảm phát sắp xảy ra, bitcoin cần một câu chuyện nhu cầu khác để tiếp tục thúc đẩy sự tăng giá.

“Tôi vẫn lạc quan về triển vọng tương lai của bitcoin, nhưng nhận thức được rằng môi trường vĩ mô và những người tham gia thị trường bitcoin đang phát triển nhanh chóng”, ông nói. Những quan sát này phản ánh sự thay đổi trong lý thuyết về giá trị của tiền - từ tập trung vào bảo vệ lạm phát sang sự hiểu biết toàn diện hơn về chức năng của tài sản trong các kịch bản kinh tế khác nhau.

Lý thuyết giá trị đồng tiền: Giải pháp vĩnh viễn so với bảo vệ tạm thời

David Parkinson của tổ chức Bitcoin Lightning Network đưa ra lập luận cấp tiến nhất. Theo ông, quan điểm cho rằng “vàng kỹ thuật số đã thất bại” là tiếng ồn quá sớm. Nguồn cung tiếp tục hạn chế của Bitcoin và sự tăng trưởng liên tục của mạng lưới tiếp tục mang lại lợi nhuận to lớn chống lại lạm phát — ngay cả khi so sánh với vàng trong khung thời gian nhiều năm.

“Đây không chỉ là một ‘biện pháp bảo vệ’ chống lại lạm phát mà còn là một giải pháp lâu dài cho nó”, ông tuyên bố. Lập luận này phân biệt giữa bảo vệ ngắn hạn (mà vàng hiện cung cấp) và các giải pháp cấu trúc dài hạn (được cho là tiềm năng của bitcoin).

Định giá Bitcoin tương đối: Tín hiệu bùng nổ đang chờ đợi?

Andre Dragosch của Bitwise bổ sung một góc nhìn kỹ thuật thú vị về hiệu suất của bitcoin. Dựa trên bội số Mayer — một số liệu so sánh giá bitcoin so với đường trung bình động dài hạn — bitcoin hiện đang ở cùng mức với sự bùng nổ của FTX năm 2022 so với vàng.

Hơn nữa, theo ông, có một mức định giá thấp hơn rất lớn của bitcoin so với môi trường vĩ mô vào năm 2026 và mức cung tiền toàn cầu có khả năng tăng trong những tháng tới. “Tôi khá chắc chắn rằng bitcoin sẽ thu hút sự quan tâm một khi tài sản cứng truyền thống trải qua lạm phát ở mức rất cao”, ông nói.

Phân tích này liên kết lý thuyết về giá trị của tiền với các chỉ số định giá kỹ thuật, cho thấy rằng sự chậm trễ trong hiệu suất của bitcoin có thể tạo ra cơ hội phục hồi đáng kể.

Kết luận: Lý thuyết về giá trị của tiền trong quá trình chuyển đổi

Cuộc tranh luận giữa những người ủng hộ bitcoin và bằng chứng thực nghiệm về hiệu suất của vàng phản ánh một sự thay đổi rộng lớn hơn trong cách thị trường hiểu lý thuyết về giá trị của tiền trong thời đại kỹ thuật số. Trong khi vàng tiếp tục chứng minh vị thế của nó như một kho lưu trữ giá trị thông thường, bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm.

Tuy nhiên, cách giải thích từ các chuyên gia trong ngành khác nhau cho rằng những gì đang xảy ra bây giờ có thể không phải là một thất bại của bitcoin, mà là một giai đoạn hợp nhất trước vòng quay vốn tiếp theo. Câu hỏi không còn là “bitcoin có thể là một kho lưu trữ giá trị không?” mà là “khi nào thị trường sẽ nhận ra hiệu quả vượt trội của sự khan hiếm kỹ thuật số so với di sản kim loại vật lý?”

Lý thuyết về giá trị của tiền, trong bối cảnh này, đang trải qua một cuộc thử nghiệm lại trong thời đại mà tài sản kỹ thuật số đang bắt đầu trở thành một phần không thể thiếu của danh mục đầu tư tổ chức toàn cầu.