Hợp đồng tương lai là hợp đồng kỳ hạn: hướng dẫn đầy đủ cho các nhà giao dịch mới bắt đầu

Hãy tưởng tượng bạn là một hãng hàng không và muốn bảo vệ mình khỏi sự tăng đột biến giá nhiên liệu, hoặc bạn là nhà sản xuất đậu nành và lo ngại về sự giảm giá mùa vụ. Trong cả hai trường hợp, hợp đồng tương lai là công cụ cho phép cố định giá tại một thời điểm trong tương lai. Nhưng giao dịch hợp đồng tương lai không chỉ để phòng ngừa rủi ro. Đó còn là cách kiếm lợi từ biến động của thị trường, dù đi kèm rủi ro đáng kể. Hãy cùng tìm hiểu cách các công cụ tài chính này hoạt động, ai cần chúng và cách bắt đầu giao dịch mà không mắc phải lỗi nghiêm trọng.

Cơ bản: hợp đồng tương lai là gì và nó hoạt động như thế nào

Hợp đồng tương lai về cơ bản là thỏa thuận bằng văn bản giữa hai bên mua hoặc bán một tài sản nhất định vào một thời điểm xác định trong tương lai với mức giá đã thỏa thuận trước. Tài sản có thể là bất cứ thứ gì: lúa mì, dầu thô, vàng, cổ phiếu công ty, quỹ ETF, tiền điện tử như Bitcoin hoặc thậm chí là chỉ số thị trường chứng khoán.

Điểm khác biệt chính của hợp đồng tương lai so với mua bán thông thường là bạn không nhận tài sản ngay hôm nay. Bạn thỏa thuận về một giao dịch sẽ diễn ra sau đó. Ví dụ, một hãng hàng không có thể ký hợp đồng mua một triệu gallon nhiên liệu hàng không trong vòng 90 ngày với giá 3 đô la mỗi gallon. Cả hai bên đều cố định các điều khoản ngay bây giờ, bất kể giá thị trường tại thời điểm giao hàng sẽ như thế nào.

Các hợp đồng này cũng khác nhau về cấu trúc: có hợp đồng giao hàng thực tế, có hợp đồng chỉ thanh toán bằng tiền (không chuyển giao hàng hóa thực tế). Mỗi hợp đồng có các tham số tiêu chuẩn như đơn vị đo lường, số tiền, loại tiền tệ, đôi khi còn có các tiêu chuẩn về chất lượng (ví dụ, số octan của xăng).

Ai tham gia thị trường hợp đồng tương lai và mục đích là gì

Sàn giao dịch nơi các hợp đồng tương lai được giao dịch gồm ba nhóm thành viên. Nhóm đầu tiên là họa sĩ phòng hộ (hedgers): các nhà sản xuất hoặc tiêu dùng thực sự của hàng hóa, cần làm việc với tài sản cơ sở. Ví dụ, hãng hàng không mua hợp đồng nhiên liệu vì thực sự cần nhiên liệu. Nhà sản xuất ngũ cốc bán hợp đồng để bảo hiểm mùa vụ khỏi giảm giá. Thị trường hợp đồng tương lai giúp họ quản lý rủi ro về giá cả.

Nhóm thứ hai là các nhà đầu tư và nhà đầu cơ. Họ không muốn nhận 1000 tấn ngô hay một đoàn tàu chở lợn. Họ quan tâm đến chính hợp đồng. Nếu giá nhiên liệu hàng không tăng, hợp đồng sẽ trở nên đắt hơn, và họ có thể bán lại để kiếm lời. Những thành viên này góp phần cung cấp thanh khoản, giúp thị trường hoạt động hiệu quả hơn.

Theo dữ liệu của Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC), phần lớn các thành viên tham gia thị trường hợp đồng tương lai là các nhà sản xuất hàng hóa thương mại và tổ chức. Tất cả các giao dịch đều phải qua các sàn và công ty đã đăng ký với CFTC. Điều này tạo ra một mức độ tiêu chuẩn hóa và kiểm soát nhất định.

Hợp đồng tương lai là cách sử dụng đòn bẩy tài chính

Một trong những lý do hợp đồng tương lai phổ biến với các nhà giao dịch là khả năng sử dụng đòn bẩy lớn. Nếu trên thị trường chứng khoán bạn có thể dùng đòn bẩy khoảng 2:1, thì trong thị trường hợp đồng tương lai, các nhà môi giới cung cấp đòn bẩy 10:1, 20:1 hoặc hơn nữa, tùy theo hợp đồng.

Điều này nghĩa là gì trong thực tế? Với 10.000 đô la, bạn có thể mở vị thế trị giá 100.000 đô la. Điều này làm tăng khả năng sinh lời tiềm năng, nhưng cũng tăng rủi ro. Nếu giá di chuyển chỉ 5% có lợi cho bạn, bạn có thể thu về lợi nhuận 50% trên số vốn bỏ ra (với đòn bẩy 10:1). Nhưng nếu giá đi ngược lại 5%, bạn có thể mất một nửa số tiền của mình.

CFTC cảnh báo rõ ràng: hợp đồng tương lai là công cụ phức tạp và biến động, không dành cho nhà đầu tư cá nhân thông thường. Quy định về ký quỹ (mức đặt cọc) ở đây linh hoạt hơn nhiều so với thị trường chứng khoán, chính vì rủi ro cao hơn.

Chiến lược giao dịch: từ phòng hộ đến đầu cơ

Phòng hộ vị thế. Nhà đầu tư sở hữu danh mục cổ phiếu có thể lo ngại thị trường giảm. Họ có thể bán hợp đồng tương lai chỉ số S&P 500 không bù trừ (mở vị thế bán). Nếu cổ phiếu giảm, họ sẽ có lợi từ vị thế này, bù đắp thiệt hại trong danh mục chính.

Vị thế mua để tăng trưởng. Ngược lại, nếu nhà đầu tư lạc quan và tin rằng thị trường sẽ tăng, họ có thể mua hợp đồng dài hạn trên S&P 500 để tăng khả năng sinh lời từ đà tăng.

Chơi chênh lệch giá. Nhà giao dịch có thể phân tích biểu đồ và giao dịch ngắn hạn dựa trên biến động giá, không liên quan gì đến tài sản thực. Đây là hình thức đầu cơ thuần túy dựa trên độ biến động của thị trường.

Hợp đồng tương lai không chỉ dành cho hàng hóa như cà phê, đậu nành, dầu thô. Bạn còn có thể giao dịch hợp đồng tương lai trên cổ phiếu riêng lẻ, quỹ ETF, trái phiếu và thậm chí tiền điện tử. Điều này làm cho thị trường hợp đồng tương lai trở thành công cụ đa dạng cho nhiều chiến lược khác nhau.

Rủi ro và các điểm cần lưu ý: ký quỹ và biến động giá

Nhiều nhà giao dịch vay mượn lớn để chơi trên thị trường hợp đồng tương lai, vì chính điều này giúp biến những biến động nhỏ thành lợi nhuận lớn. Nhưng cũng chính nó làm tăng rủi ro gấp đôi. Nếu thị trường biến động mạnh hơn dự đoán, bạn có thể mất toàn bộ số tiền đã bỏ ra, thậm chí còn nợ nần.

Biến động giá ở đây cao hơn nhiều so với thị trường chứng khoán. Nhà đầu cơ cần có kỷ luật thép để không tự gây rủi ro quá mức. Ký quỹ (tiền đặt cọc) có thể được tính lại hàng ngày. Nếu vị thế của bạn đi ngược chiều, nhà môi giới có thể yêu cầu bổ sung tiền vào tài khoản. Nếu không đáp ứng được, bạn có thể bị buộc thoát vị thế với thiệt hại.

Ngoài ra, còn có nguy cơ nhận giao hàng thực tế. Phần lớn các nhà giao dịch ngẫu nhiên không muốn nhận container chở lợn hay toa tàu hàng hóa. Cần theo dõi sát ngày hết hạn hợp đồng và đóng vị thế trước khi hết hạn nếu không có ý định nhận hàng thực.

Cách bắt đầu giao dịch: kế hoạch từng bước cho người mới

Bước 1: chọn nhà môi giới. Mở tài khoản tại một nhà môi giới hợp đồng tương lai có cung cấp quyền truy cập vào các thị trường bạn muốn giao dịch. Nhà môi giới sẽ hỏi về kinh nghiệm đầu tư, thu nhập và vốn của bạn. Những câu hỏi này nhằm xác định mức ký quỹ tối đa và các vị thế bạn được phép mở.

Bước 2: tìm hiểu về phí và hoa hồng. Không có tiêu chuẩn chung về phí và lệ phí trong ngành. Mỗi nhà môi giới cung cấp dịch vụ khác nhau. Một số cung cấp phân tích chuyên sâu và tư vấn, số khác chỉ hiển thị giá và biểu đồ. So sánh các đề xuất trước khi chọn.

Bước 3: tập luyện trên tài khoản ảo. Hầu hết các nhà môi giới đều có tài khoản giao dịch mô phỏng, nơi bạn giao dịch bằng tiền ảo. Điều này vô giá cho người mới bắt đầu. Bạn có thể kiểm tra hiểu biết, xem ký quỹ và phí ảnh hưởng như thế nào đến kết quả, và thử nghiệm chiến lược mà không rủi ro mất tiền thật.

Bước 4: bắt đầu từ quy mô nhỏ. Ngay cả khi chuyển sang tài khoản thật, hãy bắt đầu với một hợp đồng. Nếu các nhà đầu tư có kinh nghiệm thử nghiệm chiến lược mới trên tài khoản ảo, thì người mới nên làm điều này bắt buộc.

Hợp đồng tương lai là công cụ mạnh mẽ, nhưng nếu không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và kỷ luật, nó có thể gây ra thiệt hại lớn. Hãy dành thời gian học hỏi, thực hành trên tài khoản ảo và chỉ sau đó mới bắt đầu giao dịch thật bằng tiền.