Tương lai của Tiền kỹ thuật số trong bối cảnh các cuộc Cách mạng Công nghiệp: Góc nhìn của Banca d'Italia

Hệ thống tiền tệ toàn cầu đang trong quá trình chuyển đổi mạnh mẽ, được thúc đẩy không chỉ bởi các đổi mới công nghệ mà còn bởi các yếu tố địa chính trị luôn biến đổi. Cũng như các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây đã định hình nền kinh tế toàn cầu, quá trình chuyển đổi hiện tại sang tiền hoàn toàn số hóa đại diện cho một bước ngoặt chiến lược đối với các tổ chức tài chính và ngân hàng trung ương. Ngân hàng Italia, thông qua các giám đốc điều hành chủ chốt của mình, đã trình bày một tầm nhìn rõ ràng về cách quá trình chuyển đổi này sẽ diễn ra trong những năm tới, đặt ra các ưu tiên vượt xa các cuộc thảo luận truyền thống về tiền kỹ thuật số.

Hệ Thống Tiền Tệ Kỹ Thuật Số: Tầm Nhìn Chiến Lược của Fabio Panetta Về Ngoài Stablecoins

Fabio Panetta, Thống đốc Ngân hàng Italia, đã chia sẻ vào giữa năm 2025 một góc nhìn toàn diện về tương lai của hệ thống tiền tệ trong cuộc gặp gỡ với các hiệp hội ngân hàng Ý. Thông điệp trung tâm của ông là rõ ràng: cả tiền của các ngân hàng thương mại lẫn tiền do ngân hàng trung ương phát hành đều hướng tới số hóa hoàn toàn, nhưng stablecoins sẽ vẫn giữ vị trí thứ cấp trong kiến trúc tài chính này. Sự phân cấp này phản ánh một chiến lược có chủ ý của các nhà hoạch định chính sách châu Âu, những người liên tục định vị số hóa như một sự tiến hóa cấu trúc dài hạn, do các tổ chức công và ngân hàng đã thành lập dẫn dắt, chứ không phải các tài sản crypto do phát hành tư nhân.

Panetta nhấn mạnh rằng sự ổn định của stablecoins cuối cùng phụ thuộc vào việc chúng liên kết với các đồng tiền truyền thống, điều này khiến chúng trở thành các công cụ phụ thuộc chứ không độc lập. Nhận xét này rất quan trọng để hiểu logic điều chỉnh của châu Âu: trong khi tiền số chính thức duy trì tính tự chủ và chủ quyền tiền tệ, stablecoins hoạt động như các phần bổ sung thừa hưởng độ tin cậy từ các tham chiếu bên ngoài. Sự bất đối xứng về quyền lực trong hệ thống tài chính này cho thấy các ngân hàng trung ương muốn duy trì kiểm soát về cung tiền ngay cả khi công nghệ blockchain ngày càng phát triển.

Tiền Tệ Truyền Thống và Stablecoins: Vai Trò Khác Nhau Trong Cơ Sở Hạ Tầng Thanh Toán

Cơ sở hạ tầng thanh toán nổi lên như một đấu trường cạnh tranh then chốt giữa các tổ chức tài chính truyền thống và các thành viên mới trong hệ sinh thái crypto. Panetta xác định các khoản thanh toán là một lĩnh vực chiến lược nơi công nghệ và các quyết định chính sách đan xen để định hình nền kinh tế toàn cầu. Khác với các thời kỳ trước, khi các lực lượng thị trường thuần túy cạnh tranh chi phối các động thái kinh tế, các biến số đương đại—như đầu tư, thương mại và lãi suất—ngày càng chịu ảnh hưởng từ các định hướng chính trị và địa chính trị.

Tiền truyền thống số hóa sẽ vẫn là nền tảng của hệ thống tiền tệ, trong khi stablecoins sẽ cung cấp các chức năng bổ sung cho các trường hợp sử dụng cụ thể. Sự phân chia trách nhiệm này không chỉ phản ánh một sở thích công nghệ mà còn là một lựa chọn có ý thức nhằm duy trì quyền lực điều chỉnh. Việc nhận thức rằng nền kinh tế toàn cầu đang trải qua những biến đổi chưa từng có, do tiến bộ công nghệ thúc đẩy, không làm giảm cam kết của các ngân hàng trung ương trong việc đảm bảo rằng các cuộc cách mạng công nghiệp của thế kỷ 21 vẫn nằm dưới sự giám sát và chỉ đạo của họ.

Rủi Ro Giám Sát và Rào Cản Liên Quốc Gia: Đánh Giá của Chiara Scotti

Vào tháng 9 năm 2025, Chiara Scotti, Phó Giám đốc Ngân hàng Italia, đã nâng cao cuộc tranh luận lên một cấp độ cụ thể hơn khi đề cập đến các rủi ro đặc thù liên quan đến stablecoins phát hành đa quốc gia. Những cấu trúc này, đặc trưng bởi các token được phát hành đồng thời tại nhiều khu vực pháp lý dưới một thương hiệu duy nhất, đặt ra những thách thức điều chỉnh đặc biệt. Scotti cảnh báo rằng cấu trúc như vậy có thể tạo ra các rủi ro đáng kể về mặt pháp lý, vận hành và ổn định tài chính cho toàn bộ Liên minh Châu Âu.

Khuyến nghị của bà rất rõ ràng: hạn chế các stablecoins này trong các khu vực pháp lý có tiêu chuẩn điều chỉnh tương đương và bắt buộc chúng phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về dự trữ và hoàn trả. Mối quan tâm chính là việc phát hành xuyên biên giới có thể vượt qua các khung giám sát của EU, tạo ra các vùng xám nơi trách nhiệm điều chỉnh trở nên mơ hồ. Dù có thái độ thận trọng, Scotti thừa nhận thực tế rằng stablecoins có tiềm năng thực sự để giảm chi phí giao dịch và nâng cao hiệu quả của các hệ thống thanh toán.

Địa Chính Trị và Công Nghệ: Các Trụ Cột Mới của Chuyển Đổi Tài Chính

Phân tích chung các vị trí của Panetta và Scotti cho thấy một chiến lược châu Âu nhất quán đối mặt với các thách thức của bối cảnh tài chính toàn cầu mới. Môi trường hiện tại ít hợp tác hơn nhiều so với bối cảnh đã định hình các cuộc cách mạng công nghiệp lịch sử, khi các cấu trúc quản trị quốc tế còn đang hình thành. Ngày nay, sự phân mảnh địa chính trị ngày càng gia tăng trong khi công nghệ phát triển theo cấp số nhân, tạo ra những căng thẳng mà các tổ chức tài chính truyền thống cần điều hướng một cách chính xác.

Các ngân hàng đối mặt với một bối cảnh nơi các quyết định công nghệ trở thành các quyết định địa chính trị, và ngược lại. Việc số hóa tiền không chỉ là một bài tập kỹ thuật mà còn là một thử thách sinh tồn xác định ai sẽ kiểm soát hạ tầng tiền tệ trong một thế giới đa cực. Ngân hàng Italia, khi định vị chiến lược trong bối cảnh này, khẳng định rằng châu Âu sẽ không từ bỏ chủ quyền tiền tệ của mình trước các lực lượng phi tập trung và phi trung gian của hệ sinh thái crypto, duy trì một tầm nhìn rõ ràng rằng các tổ chức công sẽ tiếp tục là những người giữ gìn hệ thống tài chính toàn cầu.