Cột mốc CBDC của Canada: Ngân hàng công bố Khung kỹ thuật cho tiền tệ kỹ thuật số bán lẻ

Ngân hàng Canada đã hoàn thành một nghiên cứu kỹ thuật toàn diện chứng minh rằng hệ thống CBDC bán lẻ không chỉ khả thi mà còn có thể được thiết kế với các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư mạnh mẽ. Nghiên cứu này đánh dấu một bước tiến đáng kể trong cách tiếp cận ngày càng phát triển của Canada đối với tiền kỹ thuật số, ngay cả khi ngân hàng trung ương trước đó đã công bố sẽ giảm ưu tiên phát triển CBDC ngay lập tức. Theo các phát hiện mới được công bố, kiến trúc đề xuất có thể hỗ trợ các thanh toán hàng ngày đồng thời duy trì quyền riêng tư của người dùng và các chức năng tuân thủ cần thiết.

OpenCBDC 2PC tái tưởng tượng Tiền kỹ thuật số như thế nào

Nhóm nghiên cứu của Ngân hàng Canada, hợp tác cùng Viện Tiền kỹ thuật số của MIT, đã đề xuất OpenCBDC 2PC như một bản thiết kế khả thi cho tiền kỹ thuật số của Canada. Khác với các hệ thống thanh toán điện tử truyền thống dựa trên cơ sở dữ liệu tài khoản tập trung, thiết kế này lấy cảm hứng từ công nghệ blockchain bằng cách áp dụng mô hình “kết quả giao dịch chưa tiêu” (UTXO)—cũng chính nguyên tắc kiến trúc đã thúc đẩy Bitcoin.

Cách tiếp cận này mang lại hai lợi thế quan trọng: thanh toán trong thời gian thực và tăng cường quyền riêng tư thông qua phân quyền. Người dùng sẽ giữ tiền trực tiếp trong ví tự quản lý thay vì duy trì số dư trong tài khoản ngân hàng. Hệ thống xử lý thanh toán bằng cách cập nhật sổ cái cốt lõi và chuyển giá trị giữa các ví, giống như tiền kỹ thuật số. Đối với CBDC bán lẻ, thiết kế này ưu tiên tốc độ và khả năng truy cập đồng thời giảm phụ thuộc vào trung gian để thực hiện thanh toán.

Giải quyết nghịch lý quyền riêng tư trong thiết kế CBDC

Một trong những tranh luận toàn cầu gây tranh cãi nhất về CBDC liên quan đến giám sát—nỗi sợ rằng tiền kỹ thuật số có thể cho phép chính phủ theo dõi mọi giao dịch. Khung pháp lý của Ngân hàng Canada trực tiếp giải quyết mối lo này bằng cách đề xuất các phân tách kiến trúc giữa dữ liệu danh tính và dữ liệu giao dịch. Người dùng không đăng ký có thể thực hiện giao dịch hoàn toàn dưới danh nghĩa giả, giữ và tiêu tiền kỹ thuật số mà không tiết lộ thông tin cá nhân cho ngân hàng hoặc các nhà xử lý thanh toán.

Ngay cả với người dùng đã đăng ký, nghiên cứu đề xuất các lớp quyền riêng tư nâng cao. Ngân hàng trung ương sẽ không có quyền truy cập vào thông tin nhận dạng hoặc lịch sử giao dịch. Khung pháp lý này đề xuất sử dụng các kỹ thuật mật mã như chứng minh không kiến thức để che giấu số lượng giao dịch khỏi hạ tầng cốt lõi. Các biện pháp kết hợp này về lý thuyết sẽ cung cấp các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư vượt xa các hệ thống thanh toán điện tử hiện tại—một yếu tố quan trọng để công chúng chấp nhận bất kỳ loại tiền kỹ thuật số Canada nào.

Thách thức thực thi trong thực tế

Trong khi bản thiết kế kỹ thuật chi tiết và có lý, Ngân hàng Canada thừa nhận còn nhiều trở ngại lớn trước khi có thể ra mắt CBDC bán lẻ. Việc tích hợp với hạ tầng thanh toán bán lẻ hiện tại—đặc biệt là các thiết bị điểm bán hàng được thiết kế cho các phương thức thanh toán hiện hành—đòi hỏi nâng cấp đáng kể. Hệ thống đề xuất sẽ cần thiết kế lại để xử lý các kiểm toán khối lượng lớn và các hoạt động phục hồi hệ thống trong khi vẫn duy trì tiêu chuẩn hiệu suất cấp độ sản xuất.

Bài nghiên cứu rõ ràng nhấn mạnh rằng đây chỉ là nghiên cứu khả thi kỹ thuật, không phải cam kết thực thi. Tuy nhiên, nó tạo nền tảng cụ thể cho hình dạng của một CBDC Canada, cân bằng quyền riêng tư của người dùng với kiểm soát của tổ chức và khả năng vận hành bền vững.

Bối cảnh chính trị: Một bức tranh đang thay đổi

Sự quan tâm của Canada đối với thiết kế CBDC đã phát triển cùng với những biến động chính trị. Việc bổ nhiệm Mark Carney làm Thủ tướng mang lại động lực mới cho cuộc thảo luận—Carney đã công khai ủng hộ các đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương, nói trong cuốn sách năm 2021 rằng “tương lai khả năng nhất của tiền tệ là một stablecoin của ngân hàng trung ương, được gọi là tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương hoặc CBDC.”

Thời điểm nghiên cứu của Ngân hàng Canada có thể sẽ mang ý nghĩa quan trọng. Trong khi ngân hàng trung ương tuyên bố vào năm 2024 rằng họ đang chuyển hướng khỏi phát triển CBDC bán lẻ ngay lập tức, việc duy trì nghiên cứu kỹ thuật tích cực giữ các lựa chọn mở cho các triển khai trong tương lai. Việc Canada cuối cùng có triển khai CBDC hay không sẽ phụ thuộc vào sự đồng thuận chính sách công, các quy định mới và nhu cầu thực tế—nhưng nền tảng kỹ thuật đã được thiết lập vững chắc.