Stablecoin đe dọa dòng chảy vốn từ Ngân hàng truyền thống, cảnh báo của Bank of America

Sự phát triển của stablecoin bắt đầu làm lung lay hệ thống ngân hàng hiện đại. Trong bài trình bày kết quả quý cuối cùng của năm 2025, CEO Ngân hàng Mỹ (Bank of America) Brian Moynihan nhắc nhở rằng hàng nghìn tỷ đô la tiền gửi có thể dịch chuyển sang hệ sinh thái blockchain, tạo ra thách thức đáng kể cho hạ tầng tài chính hiện có. Mối đe dọa này không chỉ về cạnh tranh kỹ thuật số, mà còn về cách thức các nguồn vốn cơ bản hỗ trợ nền kinh tế thực có thể bị chuyển đổi mục đích.

Tiềm năng chuyển dịch 6 nghìn tỷ đô la: Khi tiền gửi đổi chỗ

Moynihan nhấn mạnh mối lo ngại chính với con số nổi bật: khoảng 6 nghìn tỷ đô la tiền gửi có nguy cơ bị chuyển từ ngân hàng truyền thống sang stablecoin và các sản phẩm liên quan mang lại lợi nhuận như lãi suất. Ngân hàng Mỹ kết thúc năm 2025 với tổng tiền gửi là 2 nghìn tỷ đô la, cung cấp một góc nhìn cụ thể về quy mô rủi ro này. Điều làm cho tình hình này khác biệt so với các thách thức kỹ thuật số trước đây là cơ chế ẩn chứa của nó—nhà phát hành stablecoin đã tìm ra lỗ hổng trong quy định để cung cấp lợi ích tương tự như lợi nhuận mà không phải trả lãi trực tiếp.

Moynihan giải thích rõ ràng về tác động kinh tế: khi tiền gửi rời khỏi bảng cân đối kế toán của ngân hàng, khả năng cho vay trực tiếp bị thu hẹp. Các ngân hàng mất cơ sở tiền gửi phải dựa vào huy động vốn từ thị trường lớn hơn, vốn đắt hơn nhiều. Kết quả là, chi phí vay sẽ tăng lên, và các doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ là những người đầu tiên chịu ảnh hưởng của chu kỳ chi tiêu này.

Phân khúc ngành: Giữa cảnh báo và phớt lờ

Thú vị là, không phải tất cả các tổ chức ngân hàng đều chia sẻ mức độ lo ngại như nhau. Khi được hỏi về rủi ro hệ thống của stablecoin, phát ngôn viên của JPMorgan đã xem nhẹ mối đe dọa này. Họ cho rằng luôn có các lớp tiền khác nhau trong nền kinh tế—từ tiền của ngân hàng trung ương đến tiền gửi của các tổ chức—và stablecoin chỉ là một phương tiện thanh toán thay thế bổ sung, chứ không phải là thay thế.

Ngược lại, Hiệp hội Ngân hàng Mỹ (ABA), đại diện cho hơn 100 tổ chức tài chính cộng đồng, lại có thái độ tích cực hơn nhiều. Họ chính thức thúc giục Thượng viện Hoa Kỳ đóng lại “lỗ hổng nguy hiểm” trong luật về stablecoin. Quan điểm này phản ánh mối lo ngại thực sự của các ngân hàng khu vực dựa vào tiền gửi để tài trợ cho các khoản vay địa phương tới doanh nghiệp và hộ gia đình.

Tranh luận về quy định: Đạo luật GENIUS và các nỗ lực hoàn thiện

Đạo luật GENIUS, được thông qua năm ngoái, tạo ra khung pháp lý liên bang cho nhà phát hành stablecoin nhưng còn bỏ trống các điểm quan trọng. Các điều khoản trong dự luật Cấu trúc Thị trường Tiền điện tử đang được Thượng viện thảo luận trong vài tuần gần đây nhằm khắc phục lỗ hổng này, đặc biệt là bằng cách hạn chế khả năng của stablecoin hoạt động như các khoản tiền gửi có lãi.

Nhà phân tích của RBC Capital Markets Gerard Cassidy đặt câu hỏi liệu các nhà hoạch định chính sách có hành động đủ nhanh và quyết đoán hay không. Trong thư chính thức gửi ABA vào ngày 5 tháng 1 tới Thượng viện, họ chi tiết hóa các cơ chế ẩn cho phép nhà phát hành stablecoin trả lợi nhuận mà không cần phải trả lãi theo kỹ thuật—chiến lược này làm mờ ranh giới pháp lý và chuyển tiền gửi khỏi hệ thống ngân hàng truyền thống.

Tác động dài hạn: Từ chi phí vay đến ổn định hệ thống

Ảnh hưởng kinh tế của dòng chảy vốn lớn này không thể xem nhẹ. Nếu lượng tiền gửi đáng kể chuyển sang blockchain, các ngân hàng sẽ gặp phải sự thu hẹp về cơ sở vốn cho vay. Đây không chỉ là vấn đề về biên lợi nhuận mỏng hơn; mà còn là câu hỏi về khả năng của hệ thống ngân hàng trong việc hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và đầu tư của các doanh nghiệp nhỏ.

Moynihan khẳng định rằng Ngân hàng Mỹ “sẽ ổn thôi” và sẽ thích nghi với mọi nhu cầu của khách hàng xuất hiện. Tuy nhiên, đây là tuyên bố về khả năng tồn tại của các tổ chức lớn, chứ không phải về phúc lợi của hệ thống ngân hàng rộng lớn hơn. Những lo ngại mà ông trình bày với Quốc hội cho thấy ngành công nghiệp lớn nhận thức rõ về tiềm năng tác động hệ thống mà chưa được các nhà hoạch định chính sách dự đoán đầy đủ.

Hiện tại, cuộc chiến về quy định vẫn tiếp tục với nhịp độ dao động. Coinbase mới đây đã rút lại sự ủng hộ đối với một dự luật nhất định, làm lung lay đà tiến của các dự luật pháp lý. Tuy nhiên, yêu cầu từ cộng đồng ngân hàng về các biện pháp bảo vệ chặt chẽ hơn vẫn là áp lực liên tục đối với quá trình xây dựng chính sách.

Cuộc tranh luận này cuối cùng xoay quanh các lựa chọn thiết kế hệ thống tài chính: liệu có để dòng chảy vốn phân mảnh sang các giao thức blockchain khác nhau, hay giữ gìn hệ sinh thái ngân hàng truyền thống như trụ cột cho vay và tăng trưởng kinh tế? Câu trả lời được chọn sẽ định hình bối cảnh tài chính trong thập kỷ tới.