Cuộc Chiến Toàn Cầu Về Xe Tự Động: Tại sao Xuất khẩu Xe Điện của Trung Quốc đang làm rung chuyển Detroit

Ngành công nghiệp ô tô đang chứng kiến một sự chuyển dịch quyền lực chưa từng có tiền lệ. Khi các nhà sản xuất Trung Quốc tăng cường cuộc chiến giành thị phần vượt ra ngoài biên giới của họ, các nhà sản xuất ô tô truyền thống của Detroit nhận thấy mình đang đối mặt với một cuộc cạnh tranh chưa từng có trước đây. Những dấu hiệu cảnh báo đã xuất hiện từ năm 2024, và số liệu xuất khẩu mới nhất xác nhận những gì các chuyên gia ngành lo ngại: xe Trung Quốc đang đến, và chúng đến rất nhanh.

Các con số dự báo một sự chuyển đổi thị trường mang tính địa chấn

Dữ liệu kể một câu chuyện không thể phủ nhận. Năm 2025, xuất khẩu xe điện hoàn toàn của Trung Quốc tăng 67% lên 1,65 triệu chiếc—mức cao kỷ lục mới. Đây không chỉ là một sự tăng trưởng nhỏ lẻ; nó đại diện cho một sự cấu trúc lại toàn diện của thị trường. Ngoài các xe EV thuần túy, cuộc chiến còn mở rộng sang các hệ truyền động điện khác. Các xe hybrid cắm sạc và xe chạy phạm vi mở rộng đã vượt quá 969.000 chiếc xuất khẩu ra nước ngoài, gấp ba lần so với năm trước, theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc.

Những con số này tiết lộ nhiều hơn là chỉ sự tăng trưởng—chúng phơi bày một cuộc tấn công chiến lược về xuất khẩu. Các nhà sản xuất Trung Quốc, đối mặt với cuộc cạnh tranh giá nội địa khốc liệt, đã chuyển hướng tập trung sang thị trường toàn cầu. Chiến lược này đang thành công. Các nhà sản xuất ô tô nước ngoài hoạt động tại Trung Quốc báo cáo ngày càng nhiều khó khăn, bị ép chặt bởi giá cả cạnh tranh và sự tiến bộ công nghệ nhanh chóng.

Tesla vs. BYD: Cuộc chiến thay đổi trong việc chiếm lĩnh thị trường EV

Có lẽ sự thay đổi mang tính biểu tượng nhất liên quan đến các nhà sản xuất EV hàng đầu thế giới. Tesla, từng không có đối thủ trong vai trò dẫn đầu doanh số EV toàn cầu, cuối cùng đã nhường ngôi vào năm 2025. Công ty đối mặt với một cơn bão hoàn hảo: hết hạn khoản tín dụng thuế EV liên bang Mỹ 7.500 USD, dòng sản phẩm đã cũ, và nhiều khó khăn thị trường khác. Doanh số quý IV giảm 16%, và doanh số cả năm giảm 9%—một sự đảo ngược rõ rệt so với xu hướng tăng trưởng lịch sử của Tesla.

Trong khi đó, BYD đã giành chức vô địch với 2,26 triệu xe EV bán ra toàn cầu, tăng 28% so với cùng kỳ năm trước. Quan trọng hơn, tỷ lệ doanh số của BYD đến từ ngoài Trung Quốc ngày càng mở rộng. Cuộc cạnh tranh này không còn chủ yếu diễn ra tại Trung Quốc nữa—nó đã trở thành một cuộc chiến toàn cầu để giành vị trí dẫn đầu thị trường.

Kế hoạch chiến đấu mới của Detroit

Các nhà sản xuất ô tô Mỹ không thụ động theo dõi cuộc chiến này diễn ra. Các phản ứng chiến lược đã bắt đầu xuất hiện, cho thấy các nhà sản xuất truyền thống của Detroit nhận thức rõ thách thức sinh tử này.

Tesla đã giới thiệu một mẫu Model 3 đơn giản, giá gần 37.000 USD, nhắm vào người tiêu dùng chú trọng giá trị. Công ty cũng đang đa dạng hóa hoạt động vượt ra ngoài xe hơi sang lĩnh vực lưu trữ pin, trí tuệ nhân tạo, robot và công nghệ tự lái—để phòng ngừa cạnh tranh thuần túy từ xe.

Ford đã thực hiện một cuộc tái cấu trúc toàn diện hơn. Nhà sản xuất ô tô này giới thiệu Hệ thống Sản xuất EV Toàn cầu, tái tưởng tượng cách lắp ráp xe một cách căn bản. Bằng cách sử dụng ba dây chuyền sản xuất song song, đồng thời lắp ráp phần trước, phần sau và pin trước khi ghép chúng lại, Ford giảm đáng kể độ phức tạp của các bộ phận và thời gian sản xuất. Chiếc xe đầu tiên áp dụng hệ thống này sẽ là một chiếc xe tải điện hướng tới mức giá 30.000 USD—mức giá tương đương với giá của chiếc Model T ban đầu đã điều chỉnh theo lạm phát.

Đây không phải là những cải tiến nhỏ lẻ; chúng là những bước ngoặt chiến lược trong cuộc chiến để duy trì khả năng cạnh tranh.

Tại sao cuộc chiến thị trường này lại quan trọng đối với nhà đầu tư

Các động thái cạnh tranh đang định hình lại bức tranh ngành ô tô còn mang ý nghĩa vượt ra ngoài ngành công nghiệp này. Các nhà đầu tư dài hạn cần nhận thức rằng thuế quan chỉ mang lại sự bảo vệ tạm thời. Các nhà sản xuất Detroit đang điều chỉnh chiến lược của họ—giảm sản xuất EV ngắn hạn để tập trung vào các dòng xe hybrid và xe chạy xăng có lợi nhuận cao hơn, dùng lợi nhuận đó để tài trợ cho phát triển EV trong tương lai. Đồng thời, họ đang theo đuổi các mối quan hệ hợp tác chiến lược; các cuộc thảo luận của Ford với BYD về công nghệ pin hybrid là một ví dụ về cách tiếp cận hợp tác này để tiếp cận công nghệ và giảm chi phí.

Cuộc chiến này hiện diễn ra trên hai mặt trận: các nhà sản xuất phải nâng cao phần mềm và công nghệ để hướng tới các xe dựa trên phần mềm, đồng thời giảm giá để cạnh tranh với các sản phẩm của Trung Quốc. Đối với các nhà đầu tư theo dõi cuộc chiến ngành này, những hệ quả ngày càng rõ ràng hơn. Cảnh quan ô tô của thập kỷ tới sẽ trông khác nhiều so với ngày nay.

Thời điểm thị trường quanh các cổ phiếu ô tô riêng lẻ cần theo dõi sát sao các diễn biến chiến lược này. Cuộc chuyển đổi đã bắt đầu—và đối với các quyết định danh mục dài hạn, cuộc chiến cạnh tranh này xứng đáng được xem xét hàng đầu.