Nghịch lý trong Bong bóng AI: Những Nhà Đầu Tư Thông Minh Thực Sự Nhìn Thấy Gì

Câu chuyện về bong bóng trí tuệ nhân tạo đã có một bước ngoặt bất ngờ trong năm nay, và nó tiết lộ một mâu thuẫn cơ bản mà hầu hết các nhà đầu tư vẫn đang phải đối mặt. Một mặt, mối lo ngại về định giá phóng đại và cuộc đua vốn vượt xa mức độ thực tế của việc ứng dụng đang tồn tại. Mặt khác, thị trường lại kể một câu chuyện hoàn toàn khác—một câu chuyện trong đó AI quá mạnh mẽ và mang tính biến đổi đến mức đe dọa làm gián đoạn toàn bộ các ngành trị giá hàng nghìn tỷ đô la. Cả hai điều này không thể cùng đúng lúc, nhưng cả hai câu chuyện đều đang diễn ra trong thời gian thực ở các góc khác nhau của thị trường.

Điểm ngoặt xảy ra khi các cổ phiếu phần mềm—như Microsoft, ServiceNow và SAP—bắt đầu sụt giảm trong những tuần gần đây mặc dù báo cáo tăng trưởng lợi nhuận ổn định. Quỹ ETF iShares Expanded Tech-Software Sector (IGV) đã giảm 16% kể từ đầu năm. Nguyên nhân? Nỗi sợ rằng trí tuệ nhân tạo sẽ giúp khách hàng doanh nghiệp tự xây dựng các công cụ của riêng họ trong nội bộ thay vì phải mua các giấy phép phần mềm đắt đỏ, hoặc các startup AI linh hoạt như OpenAI và Anthropic có thể vượt mặt các ông lớn phần mềm như Salesforce.

Mâu thuẫn mà Không Ai Nói Ra

Điều này dẫn đến sự mâu thuẫn về logic: AI không thể đồng thời bị đánh giá thấp về khả năng sinh lời đến mức khiến các công ty sụp đổ, và lại quá đe dọa đến mức phá hủy các ngành phần mềm trị giá hàng nghìn tỷ đô la.

Tuy nhiên, đó chính xác là những gì thị trường dường như đang định giá. Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang đã công khai bác bỏ các lo ngại về bong bóng trong cuộc họp báo lợi nhuận tháng 11 của công ty, cho rằng sự bùng nổ hạ tầng AI mới chỉ bắt đầu. Trong khi đó, một số nhà đầu tư đang xem AI như một mối đe dọa sinh tồn đối với các doanh nghiệp phần mềm.

Điều đặc biệt đáng chú ý là thời điểm. Các công ty công nghệ lớn đang đổ vốn chưa từng có vào các startup AI mà họ cho là đang đe dọa các đối thủ phần mềm của họ. Anthropic vừa nâng mục tiêu huy động vốn lên 20 tỷ đô la. Amazon đang trong các cuộc thảo luận cấp cao để đầu tư 50 tỷ đô la vào OpenAI. Nvidia đang xem xét một khoản đầu tư tiềm năng trị giá 100 tỷ đô la vào nhà sáng lập ChatGPT. Những khoản đầu tư này cho thấy các nhà lãnh đạo công nghệ không nhìn nhận đây là bong bóng, mà là một cơ hội thực sự, dài hạn với tiềm năng lợi nhuận khổng lồ.

Tại Sao Ngành Chíp Mới Là Người Chiến Thắng Thực Sự

Nếu có một nghịch lý trong câu chuyện đầu tư AI, thì đó chính là sự rõ ràng của một người chiến thắng: cổ phiếu ngành bán dẫn. Trong khi các công ty phần mềm lo lắng về sự gián đoạn và các ETF phần mềm doanh nghiệp giảm giá, ngành chip vẫn tiếp tục tiến bộ vì cả hai câu chuyện đều hướng đến cùng một kết luận—sẽ có một sự xây dựng hạ tầng quy mô lớn sắp diễn ra.

Việc các startup AI có gây ra sự gián đoạn cho phần mềm doanh nghiệp hay không gần như không còn quan trọng nữa. Hàng tỷ đô la chảy vào OpenAI, Anthropic và các dự án AI khác phải được phân bổ ở đâu đó, và nơi đó chủ yếu là GPU của Nvidia và các sản phẩm bán dẫn tương tự. Quỹ ETF VanEck Semiconductor (SMH) đã vượt xa S&P 500 trong thập kỷ qua, và các động thái hiện tại của thị trường cho thấy xu hướng này có thể còn tăng tốc.

Việc bán tháo phần mềm, trái với dự đoán, lại xác nhận sức mạnh của tiềm năng biến đổi của AI. Nếu các nhà đầu tư thực sự tin rằng AI bị thổi phồng quá mức và vốn đang bị lãng phí, chúng ta sẽ không thấy các vòng gọi vốn mạnh mẽ như vậy từ một số nhà đầu tư tinh vi nhất thế giới. Thay vào đó, dòng vốn chảy vào thể hiện sự tự tin rằng xây dựng hạ tầng AI cuối cùng sẽ tạo ra lợi nhuận đủ để bù đắp cho các chi phí hiện tại.

Điều Này Có Ý Nghĩa Gì Cho Chiến Lược Đầu Tư Của Bạn

Điều quan trọng nhất là câu chuyện bong bóng AI đã chuyển từ “định giá sẽ sụp đổ?” sang “ngành nào sẽ thắng từ việc triển khai thực tế AI?” Câu trả lời dường như là các nhà sản xuất chip chứ không phải các công ty phần mềm truyền thống.

Đối với các nhà đầu tư muốn tiếp xúc với lĩnh vực bán dẫn mà không đặt cược vào từng cổ phiếu riêng lẻ, các ETF như SMH cung cấp sự đa dạng trong lĩnh vực chip. Các điều kiện khiến các nhà đầu tư phần mềm hoảng loạn—việc phân bổ vốn lớn cho AI—chính là những điều xác nhận nhu cầu về bán dẫn.

Điều quan trọng nhất cần ghi nhớ: thị trường hiếm khi định giá hai kết quả hoàn toàn mâu thuẫn trừ khi cả hai đều là những mối lo ngại thực sự. Việc chúng ta đồng thời thấy nỗi sợ bị gián đoạn bởi AI và các khoản đầu tư lớn vào hạ tầng AI cho thấy không phải là bong bóng hay hoài nghi lan rộng, mà là một thị trường đang trong quá trình chuyển đổi, nơi vốn đang được phân bổ một cách thông minh từ các ngành bị đe dọa sang các ngành hưởng lợi từ cơn sốt AI.