Mange trên chó: Hướng dẫn đầy đủ về nhận diện, chẩn đoán và chăm sóc

Nếu chó của bạn đã gãi quá mức, thủ phạm có thể không phải là bọ chét. Bệnh mange là một tình trạng da ký sinh trùng gây ngứa dữ dội và khó chịu cho chó bị ảnh hưởng. Trong khi mange có thể kiểm soát được với sự chăm sóc thú y đúng cách, việc phát hiện sớm và điều trị là rất cần thiết để tránh các biến chứng nghiêm trọng. Hướng dẫn toàn diện này sẽ giúp chủ vật nuôi hiểu rõ những điều cần biết về bệnh da phổ biến này.

Hiểu về hai loại mange ở chó

Mange phát triển khi các ký sinh trùng ve ký sinh cư trú trên da chó. Có hai loại rõ rệt ảnh hưởng đến chó khác nhau, mỗi loại có đặc điểm và cách lây truyền riêng biệt.

Mange demodectic xảy ra khi ve demodex — vốn có sẵn tự nhiên trên da mọi chó — phát triển quá mức do hệ miễn dịch suy yếu. Loại này thường xuất hiện ở chó con dưới 18 tháng tuổi và không lây sang chó khác hoặc người. Chó con đặc biệt dễ bị vì hệ miễn dịch đang phát triển của chúng không thể kiểm soát tốt số lượng ve trong giai đoạn truyền từ mẹ.

Mange sarcoptic, còn gọi là bệnh scabies, là một vấn đề nghiêm trọng hơn do tính lây nhiễm cao của nó. Ve sarcoptes scabiei dễ dàng lây lan giữa các chó và cũng có thể ảnh hưởng tạm thời đến người, mặc dù ký sinh trùng không thể thiết lập nhiễm trùng lâu dài trên người không phải chó. Theo bác sĩ thú y Mondrian Contreras tại Bệnh viện Thú y Carol Stream ở Illinois, chó sống gần các quần thể cáo hoang dã có nguy cơ tiếp xúc cao hơn. Ngoài ra, các môi trường đông đúc như trại chó con, nơi trú ẩn động vật và các cơ sở giữ chó tạm đều tạo điều kiện lý tưởng cho việc lây truyền nhanh chóng giữa các chó. Trong khi người có thể tạm thời bị đỏ và ngứa do tiếp xúc với mange sarcoptic, các triệu chứng này sẽ tự khỏi khi ve bỏ đi khỏi chủ thể không phù hợp.

Nhận biết các triệu chứng của mange ở chó

Mange thể hiện qua một loạt các dấu hiệu lâm sàng rõ rệt, các triệu chứng này sẽ trở nên nặng hơn nếu không được can thiệp kịp thời. Chủ vật nuôi nên chú ý đến:

• Gãi và cắn mạnh vào da (ít rõ ràng hơn trong trường hợp demodectic)
• Rụng lông ở các vùng bị ảnh hưởng
• Đỏ và viêm da
• Hình thành vảy và tổn thương
• Nhiễm trùng thứ phát do vi khuẩn hoặc nấm men
• Mảng vảy vàng trên da
• Mụn đầu đen hoặc các nốt đen (đặc biệt trong mange demodectic)

Khi mange tiến triển đến giai đoạn nặng, các triệu chứng sẽ trở nên rõ rệt hơn nhiều. Chó có thể mất đi phần lớn bộ lông do gãi liên tục và tự làm tổn thương. Sự ma sát liên tục làm tổn thương da, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm men xâm nhập. Trong các trường hợp nặng, các nhiễm trùng thứ phát này có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị. Mange giai đoạn nặng còn có thể gây ra hyperkeratosis (dày sừng quá mức của các mô sừng trên bàn chân), viêm hạch lympho, giảm cân và yếu toàn thân. Bác sĩ Contreras nhận xét rằng chó bị ảnh hưởng “cọ xát đến mức rách da vì quá ngứa,” dẫn đến các vết loét đau đớn và rụng lông rộng, có thể dẫn đến nhiễm trùng nguy hiểm nếu không xử lý kịp thời.

Chẩn đoán mange: Những gì bạn có thể mong đợi tại phòng khám thú y

Chẩn đoán chính xác là rất quan trọng để điều trị hiệu quả. Các bác sĩ thú y thường sử dụng phương pháp soi kính hiển vi để kiểm tra tế bào da lấy bằng cách cạo nhẹ nhàng trên da để xác định các ve gây mange.

Trong trường hợp mange demodectic, bác sĩ sẽ đếm số lượng ve trong mẫu lấy được. Sự phát triển quá mức bất thường của ve demodex xác nhận chẩn đoán. Việc chẩn đoán mange sarcoptic phức tạp hơn vì ve sarcoptes đào sâu dưới bề mặt da, khiến chúng khó quan sát dưới kính hiển vi. Mặc dù có thể thực hiện xét nghiệm cạo da, nhưng ve có thể không xuất hiện trong mẫu dù chúng có mặt. Trong các trường hợp này, bác sĩ thú y dựa vào biểu hiện lâm sàng, mô hình triệu chứng và phản ứng của chó với điều trị để xác định chẩn đoán.

Các phương pháp điều trị cho chó bị mange

Tin tốt là cả hai loại mange đều phản ứng tốt với can thiệp y tế. Thường thì điều trị bao gồm thuốc bôi hoặc thuốc uống, thường dùng kết hợp để đạt hiệu quả tối ưu. Thuốc chống ngứa giúp giảm triệu chứng trong quá trình lành da.

Mange demodectic thường đáp ứng với ivermectin dạng uống, một loại thuốc chống ký sinh trùng mạnh. Tuy nhiên, một số giống chó chăn cừu có nhạy cảm với thuốc này và cần các phương pháp điều trị thay thế. Các loại thuốc uống khác cũng có sẵn cho những chó không dung nạp ivermectin.

Điều trị mange sarcoptic cần xem xét thêm. Chủ vật nuôi cần vệ sinh kỹ lưỡng và thay thế tất cả chăn, đệm, đồ chơi mà chó bị nhiễm đã sử dụng, vì các vật dụng bị nhiễm có thể gây tái nhiễm. Chi phí điều trị thay đổi đáng kể tùy theo mức độ nặng, trung bình từ 350 đến 1000 đô la, theo ước tính của các bác sĩ thú y. Chi phí bổ sung phát sinh nếu nhiễm trùng thứ phát do vi khuẩn hoặc nấm men, cần điều trị riêng biệt.

Các chiến lược phòng ngừa: Bảo vệ chó khỏi mange

Mange có thể được phòng ngừa hiệu quả bằng cách sử dụng đều đặn các loại thuốc phòng ngừa bọ chét và ve. Nhiều loại thuốc này chứa isoxazoline, một hợp chất chống ký sinh trùng rất hiệu quả giúp ngăn ngừa nhiễm trùng ve. Các bác sĩ thú y có thể đề xuất các phương án phòng ngừa phù hợp dựa trên đặc điểm của từng chó và các yếu tố nguy cơ.

Việc dùng thuốc phòng ngừa định kỳ là phương pháp phòng thủ đáng tin cậy nhất chống lại cả hai loại mange. Những chú chó được duy trì phòng ngừa ký sinh trùng đều hiếm khi mắc bệnh, do đó việc chủ động điều trị là một khoản đầu tư dài hạn tiết kiệm.

Những chú chó nào dễ mắc bệnh nhất?

Trong khi mange phổ biến nhất ở chó con và chó trẻ, các chú chó già có hệ miễn dịch suy yếu vẫn dễ bị nhiễm. Tuổi tác không phải là yếu tố quyết định rủi ro; khả năng miễn dịch mới là yếu tố then chốt. Chó tiếp xúc với mange sarcoptic qua việc gần gũi với các động vật nhiễm hoặc môi trường bị ô nhiễm có nguy cơ cao hơn, bất kể tuổi.

Chó hoang và chó không được điều trị phòng ngừa có khả năng tiếp xúc cao hơn với mange sarcoptic do thiếu các biện pháp phòng ngừa. Chó sống trong các môi trường đông đúc như các trại cứu hộ hoặc cơ sở nhân giống cũng có nguy cơ lây nhiễm cao hơn khi có chó nhiễm trong khu vực.

Hầu hết các chính sách bảo hiểm thú cưng đều bao gồm điều trị mange như một lợi ích tiêu chuẩn, miễn là bệnh không tồn tại trước khi ký hợp đồng. Việc này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho chủ vật nuôi, làm cho việc điều trị sớm trở nên dễ tiếp cận hơn.

Quản lý mange đòi hỏi sự cảnh giác, chăm sóc thú y kịp thời và các biện pháp phòng ngừa đều đặn. Hiểu rõ quá trình bệnh, nhận biết các dấu hiệu cảnh báo sớm và thực hiện các chiến lược phòng ngừa sẽ giúp chủ vật nuôi bảo vệ chó của mình hiệu quả và duy trì sức khỏe da lâu dài.