Báo cáo lợi nhuận theo biên đóng góp vs. Báo cáo lợi nhuận truyền thống: Những điểm khác biệt chính để phân tích tài chính

Các chuyên gia tài chính dựa vào hai định dạng chính để đánh giá hiệu quả hoạt động của công ty: báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh truyền thống và báo cáo biên lợi nhuận đóng góp. Mỗi phương pháp đều mang lại những lợi ích riêng tùy thuộc vào nhu cầu tổ chức và bối cảnh ra quyết định. Hiểu rõ sự khác biệt giữa các báo cáo này giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định tài chính sáng suốt hơn.

Tại sao các công ty cần hai báo cáo kết quả hoạt động khác nhau

Các công ty thường chuẩn bị nhiều định dạng báo cáo kết quả hoạt động vì các bên liên quan khác nhau yêu cầu các góc nhìn khác nhau về dữ liệu tài chính. Báo cáo kết quả hoạt động truyền thống, còn gọi là báo cáo lợi nhuận và lỗ, trình bày một bức tranh tổng thể về khả năng sinh lời của công ty trong một kỳ kế toán. Nó chi tiết doanh thu và phân loại chi phí dựa trên việc chúng liên quan đến tạo ra sản phẩm hay hoạt động kinh doanh.

Tuy nhiên, báo cáo biên lợi nhuận đóng góp lại theo một cách tiếp cận khác. Định dạng này trừ tất cả các chi phí biến đổi khỏi doanh thu bán hàng để tính toán biên lợi nhuận đóng góp — phần doanh thu còn lại để trang trải chi phí cố định và tạo lợi nhuận. Cấu trúc thay thế này phục vụ cho quản lý và các bên nội bộ cần hiểu rõ hành vi chi phí và đưa ra quyết định về khả năng tồn tại của sản phẩm hoặc chiến lược định giá.

Cách báo cáo biên lợi nhuận đóng góp phân biệt chi phí biến đổi và cố định

Sự khác biệt cơ bản nằm ở cách phân loại chi phí. Báo cáo biên lợi nhuận đóng góp tổ chức chi phí theo hành vi chi phí: chi phí biến đổi và chi phí cố định. Chi phí bán hàng và quản lý biến đổi được nhóm chung với chi phí sản xuất biến đổi để xác định biên lợi nhuận đóng góp.

Trong khi đó, báo cáo kết quả hoạt động truyền thống sử dụng phương pháp tính giá vốn hàng bán theo phương pháp phân bổ toàn bộ (còn gọi là full costing), kết hợp cả chi phí sản xuất biến đổi và cố định khi tính toán giá vốn hàng bán. Báo cáo biên lợi nhuận đóng góp sử dụng phương pháp tính giá biến đổi, coi chi phí sản xuất cố định là chi phí chung chứ không phải chi phí sản phẩm.

Sự khác biệt này đặc biệt quan trọng đối với các nhà quản lý phân tích từng sản phẩm hoặc dòng sản phẩm riêng lẻ. Vì báo cáo biên lợi nhuận đóng góp tách biệt chi phí biến đổi, nó cho thấy sản phẩm nào tạo ra biên lợi nhuận tích cực và sản phẩm nào gây tiêu hao nguồn lực. Thông tin này cực kỳ hữu ích cho các quyết định về định giá, phân tích ngừng sản phẩm hoặc phân bổ nguồn lực.

Hiểu vai trò của phương pháp tính chi phí trong từng phương pháp

Báo cáo kết quả hoạt động truyền thống phục vụ yêu cầu báo cáo bên ngoài. Các cơ quan quản lý và các bên liên quan bên ngoài mong đợi doanh nghiệp sử dụng phương pháp tính giá vốn theo phương pháp phân bổ toàn bộ, cung cấp cái nhìn toàn diện về tất cả các chi phí liên quan đến sản xuất đã tích hợp trong sản phẩm. Phương pháp chuẩn hóa này đảm bảo tính nhất quán và khả năng so sánh giữa các tổ chức.

Trong nội bộ, các nhà quản lý lại hưởng lợi từ sự rõ ràng mà báo cáo biên lợi nhuận đóng góp mang lại. Bằng cách tách biệt chi phí cố định và biến đổi, báo cáo này giúp các lãnh đạo hiểu rõ cách mà thay đổi trong doanh số ảnh hưởng đến lợi nhuận. Nó phản ánh mối quan hệ giữa biến động doanh thu và hiệu suất lợi nhuận một cách minh bạch hơn so với các báo cáo truyền thống.

Cả hai định dạng cuối cùng đều đo lường khả năng sinh lời, nhưng báo cáo biên lợi nhuận đóng góp cung cấp thêm các góc nhìn chiến lược. Nó trả lời các câu hỏi quan trọng: Mức đóng góp lợi nhuận mà mỗi sản phẩm tạo ra là bao nhiêu? Doanh nghiệp hòa vốn ở mức doanh số nào? Lợi nhuận nhạy cảm như thế nào với sự thay đổi về doanh số? Những câu hỏi này giúp đưa ra các quyết định kinh doanh tốt hơn so với chỉ dựa vào báo cáo lợi nhuận truyền thống.