Khi Sức Mạnh Kinh Tế Gây Rối Loạn Đà Tăng Trưởng của Crypto: Bên Trong $300M Chuỗi Thanh Lý

Ngành công nghiệp tiền điện tử đã chứng kiến một sự đảo chiều đột ngột vào thứ Ba khi dữ liệu kinh tế Mỹ bất ngờ mạnh mẽ đã gây chấn động thị trường tài sản kỹ thuật số. Bitcoin giảm từ gần 101.000 USD xuống còn 97.800 USD, mất khoảng 4% giá trị, trong khi các altcoin lớn còn chịu mức giảm còn sâu hơn. Sự điều chỉnh đột ngột này đã phơi bày một điểm yếu quan trọng của thị trường crypto: độ nhạy cảm của chúng với dữ liệu vĩ mô và tín hiệu chính sách của Cục Dự trữ Liên bang.

Nguyên nhân bắt nguồn từ hai báo cáo kinh tế liên tiếp được công bố cùng lúc khiến thị trường bất ngờ. Cục Thống kê Lao động báo cáo rằng số lượng vị trí tuyển dụng mở cửa trong tháng 11 tăng lên 8,1 triệu, vượt xa dự báo của các nhà phân tích về giảm xuống 7,7 triệu và so với 7,8 triệu của tháng trước. Đồng thời, Chỉ số Quản lý Mua hàng Dịch vụ ISM – một chỉ số chính đo sức khỏe của ngành dịch vụ – đạt 54,1 trong tháng 12, vượt xa dự báo 53,3 và cải thiện so với mức 52,1 của tháng 11. Điều đáng lo ngại nhất đối với những người ủng hộ cắt giảm lãi suất là chỉ số Prices Paid, tăng nhanh lên 64,4, cao hơn nhiều so với dự kiến (57,5) và mức của tháng trước (58,2).

Dữ liệu kinh tế định hình lại câu chuyện cắt giảm lãi suất và kỳ vọng thị trường

Những báo cáo này đã nhanh chóng thay đổi kỳ vọng của nhà đầu tư về chính sách của Cục Dự trữ Liên bang. Dữ liệu mạnh hơn dự kiến đã đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng thêm 5 điểm cơ bản lên 4,68%, gần mức cao nhiều năm. Chuyển động của thị trường trái phiếu này ngay lập tức lan sang thị trường chứng khoán, với Nasdaq giảm hơn 1% và S&P 500 giảm 0,4% trong vài giờ sau khi dữ liệu được công bố.

Các nhà đầu tư phản ứng qua công cụ CME FedWatch hiện dự đoán chỉ còn 37% khả năng cắt giảm lãi suất tại cuộc họp của Fed tháng Ba — giảm mạnh so với gần 50% chỉ một tuần trước đó. Trong toàn bộ năm 2025, các nhà đầu tư đã thu hẹp kỳ vọng cắt giảm lãi suất xuống chỉ còn một lần giảm 25 điểm cơ bản, theo phân tích của Kyle Chapman từ Ballinger Group. Sự điều chỉnh mạnh mẽ này từ “nhiều lần cắt giảm trong năm 2025” sang “có thể chỉ một lần” đã thay đổi căn bản động thái của thị trường crypto.

Sự sụt giảm mạnh của ngành crypto và thanh lý đòn bẩy

Thị trường tiền điện tử đã tiếp nhận các cú sốc vĩ mô này với mức độ dữ dội đặc biệt. Bitcoin giảm từ 101.000 USD xuống còn 97.800 USD thể hiện sự phá vỡ nhanh các mức hỗ trợ kỹ thuật đã thiết lập trong những tuần mở đầu mạnh mẽ của năm. Tuy nhiên, các altcoin còn yếu hơn nữa: Ethereum giảm 6%, Solana giảm 7%, trong khi Avalanche và Chainlink lần lượt giảm 8-9%.

Sự suy giảm giá này đã kích hoạt một đợt thanh lý đòn bẩy trên các sàn giao dịch phái sinh crypto. Theo dữ liệu của CoinGlass, khoảng 300 triệu USD vị thế mua dài bị thanh lý khi các nhà giao dịch đặt cược vào đà tăng tiếp tục buộc phải thoái lui khỏi các vị thế quá đòn bẩy. Đây là sự kiện thanh lý lớn đầu tiên trong năm 2025, cho thấy rằng sự hưng phấn đầu năm đã thu hút đòn bẩy quá mức, nhanh chóng tan biến khi tâm lý thị trường thay đổi.

Cú sốc kép: Dữ liệu kinh tế gặp phải động thái đòn bẩy của crypto

Sự kết hợp giữa các yếu tố vĩ mô và vị thế đòn bẩy quá mức trong crypto đã tạo ra một sự gián đoạn thị trường đặc biệt nghiêm trọng. Sự chuyển đổi đột ngột từ “Chu kỳ nới lỏng của Fed sắp tới” sang “khó có khả năng cắt giảm lãi suất” đã phá vỡ câu chuyện chính hỗ trợ đà tăng của crypto, đã giúp Bitcoin vượt qua những tuần mở đầu của năm 2025. Khi câu chuyện hỗ trợ biến mất, đòn bẩy trở thành gánh nặng thay vì là chất xúc tác, buộc phải thanh lý và thúc đẩy áp lực bán ra.

Điều này làm nổi bật đặc điểm cấu trúc của thị trường crypto: độ nhạy cảm quá mức của chúng đối với dữ liệu vĩ mô và dòng vốn vị thế. Trong khi thị trường chứng khoán Mỹ tiếp nhận thất vọng kinh tế với mức giảm điều độ, thì ngành crypto — với hạ tầng phái sinh dựa trên đòn bẩy nặng nề — lại chịu thiệt hại không cân xứng.

Vị trí kỹ thuật và câu hỏi về khả năng phục hồi

Dù đã giảm mạnh, các nhà phân tích kỹ thuật nhận thấy có dấu hiệu hình thành điều kiện phục hồi. Joel Kruger của LMAX Group cảnh báo rằng mặc dù sự phục hồi dường như được thúc đẩy bởi việc cover các vị thế short và điều kiện quá bán về kỹ thuật chứ không phải do các yếu tố cơ bản, nhưng độ bền của bất kỳ đợt phục hồi nào vẫn còn chưa chắc chắn. Ông nhấn mạnh rằng Bitcoin cần duy trì mức phá vỡ trên 72.000 USD và 78.000 USD để báo hiệu một sự phục hồi thực sự về cấu trúc chứ không chỉ là một phản ứng kỹ thuật tạm thời.

Joshua Lim của FalconX nhận định rằng một số nhà tổ chức lớn đã bắt đầu chuyển vốn vào quá trình phục hồi, chuyển dòng vốn sang các altcoin biến động hơn và các tùy chọn phái sinh. Hoạt động này cho thấy mặc dù cú sốc tâm lý ban đầu rất nghiêm trọng, một số nhà đầu tư vẫn xem sự lệch pha này là cơ hội mua vào thay vì cảnh báo về các vấn đề cơ bản.

Ảnh hưởng đối với thị trường crypto và triển vọng 2025

Tình huống này nhấn mạnh rằng động thái của thị trường crypto năm 2025 vẫn còn phụ thuộc vào các diễn biến vĩ mô và kỳ vọng về chính sách của Fed. Sự giảm 4%-9% của ngành này chỉ trong một ngày phản ánh cách tâm lý thị trường có thể thay đổi nhanh chóng dựa trên đòn bẩy và dòng vốn vị thế.

Đối với các nhà đầu tư và nhà giao dịch crypto, bài học quan trọng là hiểu rõ mức độ nhạy cảm của các khoản holdings đối với các thay đổi trong kỳ vọng lạm phát và chính sách tiền tệ. Việc kỳ vọng về chu kỳ nới lỏng của Fed không xảy ra như dự kiến — ít nhất trong ngắn hạn — đã loại bỏ một phần đà hỗ trợ lớn đã giúp định giá tài sản kỹ thuật số duy trì trong tháng 1 năm 2025.