Mình vừa nhìn lại lịch sử của Ethereum và nhận ra The Merge thực sự là một bước ngoặt lớn mà nhiều người có thể chưa hiểu rõ lắm. Cách đây vài năm, mạng Ethereum đã chuyển từ Proof of Work sang Proof of Stake - đó là điểm mấu chốt để giải quyết vấn đề tắc nghẽn và tiêu thụ năng lượng khổng lồ.

Cái vấn đề cốt lõi mà Ethereum gặp phải từ lâu là không thể mở rộng quy mô đủ nhanh. Khi PoW (Proof of Work) vẫn chạy, mỗi khối phải được đào với tốc độ cố định, giới hạn số lượng giao dịch xử lý được. Điều này dẫn đến phí gas cao và tắc nghẽn mạng trong những lúc nhu cầu tăng cao. The Merge ra đời để giải quyết chính xác vấn đề này.

Nhân tiện, Vitalik Buterin từng đề cập đến khái niệm tam giác khả năng mở rộng - cân bằng giữa khả năng mở rộng, bảo mật và phi tập trung không phải dễ dàng. PoW khó mở rộng vì những hạn chế vốn có của nó. Thay vào đó, The Merge tích hợp hai lớp: lớp thực thi và lớp đồng thuận (Beacon Chain) để chuyển sang PoS.

Sau The Merge, các node được gọi là validator sẽ thay thế các thợ đào. Thay vì cạnh tranh để thêm khối mới, validator được chọn ngẫu nhiên để xác nhận khối ứng viên và nhận phần thưởng từ phí giao dịch cũng như stake rewards. Cách tiếp cận này tiêu thụ ít tài nguyên hơn đáng kể so với PoW.

Cái thú vị là sau khi The Merge hoàn thành, lượng ETH mới được phát hành giảm khoảng 90% - từ khoảng 13.000 ETH/ngày xuống còn 1.600 ETH/ngày. Chỉ còn phần thưởng stake mà thôi, không còn phần thưởng khai thác. Nếu tuân theo quy luật cung cầu, điều này lý thuyết có thể tác động tích cực đến giá ETH, nhưng thị trường luôn phức tạp hơn dự đoán.

Ngoài The Merge, Ethereum còn có lộ trình dài hạn gồm The Surge, The Verge, The Purge và The Splurge. Sharding là phần quan trọng tiếp theo, dự kiến sẽ chia blockchain thành các chuỗi phân đoạn để tăng thông lượng giao dịch. Mỗi chuỗi chỉ chứa một phần dữ liệu, cho phép các node xác minh hiệu quả hơn.

Lịch sử giao dịch của Ethereum được hợp nhất với Beacon Chain, nhưng ETH vẫn là ETH - người dùng không cần làm gì đặc biệt. Đối với những ai nắm giữ ETH, sự kiện này hầu như không ảnh hưởng trực tiếp đến tài sản của họ.

Nhìn lại, The Merge là sự kiện quan trọng thứ hai trong chuỗi nâng cấp của Ethereum, đánh dấu bước chuyển từ PoW sang PoS. Khi tất cả các nâng cấp được triển khai, Ethereum dự kiến sẽ xử lý được lượng giao dịch lớn hơn nhiều mà vẫn giữ được tính bảo mật và phi tập trung. Đây là hành trình dài hạn để Ethereum sẵn sàng cho việc áp dụng hàng loạt trong tương lai.