Gần đây phát hiện nhiều nhà giao dịch vẫn còn bị các chỉ số, các cao thủ livestream dẫn dắt chạy theo, mỗi ngày vào ra nhanh chóng, khiến mắt hoa cả lên. Tôi muốn nói rằng, thay vì cứ thế quấy rối, tốt hơn là yên tĩnh học một bộ công cụ thực sự hữu ích — giao dịch bằng nến trần (裸K), còn gọi là giao dịch dựa trên hành vi giá.

Nói rõ ra, giao dịch bằng nến trần chính là quan sát cấu trúc xu hướng của biểu đồ nến để suy đoán hướng đi của thị trường. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng để làm tốt thực sự cần hiểu khái niệm cốt lõi về cấu trúc thị trường. Ban đầu tôi cũng không hiểu rõ, sau này mới hiểu tại sao có những mức hỗ trợ kháng cự bị phá vỡ, tại sao đôi khi phán đoán sai — đều là do không thực sự hiểu rõ cấu trúc thị trường.

Cấu trúc thị trường chính là quy luật của các đỉnh và đáy sóng hình thành trong quá trình vận động của giá cả. Tưởng tượng xem, nếu bạn nối tất cả các điểm cực trị của giá lại với nhau, sẽ thấy một đường gấp khúc dao động lên xuống. Đường gấp khúc này có thể cho bạn biết trạng thái hiện tại của thị trường là gì. Nắm vững điều này, thực ra là nắm vững nền tảng để giao dịch bằng nến trần.

Làm thế nào để nhận diện cấu trúc thị trường? Tôi tổng kết lại thành ba bước quan trọng.

Đầu tiên là xác định các mức hỗ trợ và kháng cự quan trọng. Những vị trí này thường là khu vực giao chiến quyết liệt giữa phe mua và bán, tốt nhất là đánh dấu trên khung thời gian lớn hơn, như biểu đồ giờ, biểu đồ ngày. Ngoài các đỉnh đáy rõ ràng của sóng, còn cần chú ý một số vị trí đặc biệt: các mức số nguyên tâm lý (vì nhiều người nhìn vào, sẽ có tác dụng hỗ trợ), các mức Fibonacci retracement 50% và 61.8%, hệ thống điểm trung tâm (pivot points), các đường hỗ trợ động (như đường trung bình động), và các vùng hội tụ của nhiều hỗ trợ và kháng cự. Những khu vực này thường là các điểm chuyển đổi quan trọng của giá.

Thứ hai là xác định hướng xu hướng. Thị trường chỉ có ba dạng vận động: tăng, giảm và đi ngang. Xu hướng tăng thể hiện qua các đáy và đỉnh dần cao lên, giảm thì ngược lại, đi ngang là dao động trong một vùng nhất định. Sau khi xác định được hướng chính, bạn có thể thiết lập chiến lược vào lệnh phù hợp. Nhiều nhà giao dịch bằng nến trần thành công chính là dựa vào hướng xu hướng chính để giao dịch, tỷ lệ thắng thường cao hơn.

Yếu tố thứ ba là hiểu tâm lý thị trường. Thường thì điều này thể hiện qua các mô hình giá và mô hình nến. Mô hình giá chính gồm hai loại: mô hình đảo chiều (đầu vai, đỉnh đáy đôi, hình chữ V, v.v.) và mô hình tiếp diễn ( tam giác, hình chữ W, hình chữ nhật, v.v.). Mô hình nến cũng phân thành đảo chiều (nến búa, mô hình engulfing, v.v.) và tiếp diễn (nến sao, ba nến đỏ, v.v.). Những mô hình này phản ánh sức mạnh của phe mua và bán. Ví dụ, xuất hiện mô hình đầu vai, nếu vai phải thấp hơn vai trái, thì cho thấy khả năng phe bán đang chiếm ưu thế.

Ví dụ thực tế nhé. Nhìn biểu đồ 1 giờ của một mặt hàng, nếu giá phá vỡ đường cổ của mô hình đầu vai, đó chính là một cơ hội vào lệnh tốt. Về xu hướng, có thể chuyển từ tăng sang điều chỉnh; về tâm lý, lực mua đã yếu đi, lực bán đang tăng lên; cuối cùng, khi phá vỡ đường cổ, đó là tín hiệu xác nhận bán ra. Đây chính là quá trình phân tích toàn diện bằng giao dịch nến trần.

Thành thật mà nói, giao dịch dựa trên hành vi giá được xem là một trong những kỹ thuật có khả năng sinh lời mạnh nhất trên thị trường, nhưng cuối cùng có kiếm được tiền hay không vẫn phụ thuộc vào chính nhà giao dịch — kinh nghiệm, tâm lý, sự hiểu biết về thị trường của bạn. Bất kỳ công cụ kỹ thuật nào cũng chỉ là phương tiện, việc học liên tục và tích lũy kinh nghiệm thực chiến mới là con đường đúng đắn.