Từ Nhà sáng lập Cơ sở dữ liệu đến Tỷ phú AI: Cách đế chế $393 tỷ USD của Larry Ellison định hình lại công nghệ

Sự đăng quang đột ngột: Khi chuyên gia cơ sở dữ liệu gặp cơn sốt AI

Vào ngày 10 tháng 9 năm 2025, một sự kiện đáng chú ý đã xảy ra trong bảng xếp hạng tỷ phú. Larry Ellison, nhà sáng lập Oracle 81 tuổi, chính thức đứng đầu danh sách người giàu nhất thế giới với giá trị tài sản ròng là $393 tỷ—vượt qua Elon Musk với $385 tỷ trong một phiên giao dịch. Chất xúc tác? Oracle công bố một hợp tác đột phá kéo dài năm năm trị giá $300 tỷ với OpenAI, kích hoạt đà tăng 40% cổ phiếu, mức tăng lớn nhất trong một ngày kể từ năm 1992.

Điều này không phải là may mắn. Đó là sự chứng thực cho chiến lược kéo dài bốn thập kỷ. Trong khi AWS và Azure chiếm lĩnh thị trường điện toán đám mây ban đầu, Ellison âm thầm định vị Oracle tại trung tâm của nhu cầu hạ tầng AI. Công ty từng bị xem là chỉ phù hợp với hệ thống doanh nghiệp cũ kỹ đã trở thành phần không thể thiếu trong cuộc cách mạng AI sinh tạo.

Con đường phi truyền thống: Từ trẻ mồ côi đến nhà tư tưởng

Hành trình của Ellison trái ngược hoàn toàn với kịch bản của Silicon Valley. Sinh năm 1944 trong một gia đình vị thành niên chưa kết hôn ở Bronx, ông được nhận nuôi khi mới chín tháng tuổi bởi gia đình cô chú ở Chicago. Cha mẹ nuôi làm các công việc nhà nước khiêm tốn. Sau khi học tại Đại học Illinois tại Urbana-Champaign, ông bỏ học khi mẹ nuôi qua đời. Sau đó, ông nhập học tại Đại học Chicago nhưng bỏ học sau một học kỳ.

Điều quan trọng không phải là bằng cấp—mà là sự bất an không ngừng. Ellison lang thang khắp nước Mỹ, làm các công việc lập trình rải rác trước khi đến Berkeley vào đầu những năm 1970. Ông mô tả nơi đó là nơi “mọi người dường như tự do và thông minh hơn.” Sự khao khát tự do này sẽ định hình toàn bộ sự nghiệp của ông.

Ý nghĩ đột phá đến với ông tại Công ty Ampex, một tập đoàn công nghệ chuyên về xử lý và lưu trữ dữ liệu. Tại đây, ông tham gia vào một dự án bí mật của CIA để xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu—mã hóa tên là “Oracle.” Trải nghiệm này đã làm rõ một điều quan trọng: các cơ sở dữ liệu thương mại có thể rất lớn. Năm 1977, với số vốn ban đầu 2.000 đô la (Ellison góp 1.200 đô la), ông cùng các đồng nghiệp Bob Miner và Ed Oates thành lập Phòng thí nghiệm Phát triển Phần mềm, sau này đổi tên thành Oracle.

Ellison không phải là người sáng chế ra cơ sở dữ liệu. Ông còn nguy hiểm hơn thế: là người đầu tiên nhận ra tiềm năng thị trường của nó và thực thi không ngừng nghỉ. Đến năm 1986, Oracle niêm yết cổ phiếu và trở thành ngôi sao mới nổi của ngành phần mềm doanh nghiệp. Trong nhiều thập kỷ, Ellison giữ gần như mọi vị trí điều hành—chủ tịch, giám đốc điều hành, CEO—đóng vai trò là linh hồn của công ty qua các thời kỳ bùng nổ và suy thoái.

Tỷ phú phi truyền thống: Kỷ luật gặp th excess

Mâu thuẫn định hình Ellison ở tuổi 81. Ông sở hữu 98% đảo Lanai của Hawaii, nhiều biệt thự ở California và du thuyền đẳng cấp thế giới. Tuy nhiên, phong cách sống của ông lại thể hiện sự kỷ luật đáng ngạc nhiên.

Lướt sóng gần như đã suýt giết chết ông vào năm 1992, nhưng cảm giác đó chưa bao giờ biến mất. Niềm đam mê của ông chuyển sang đua thuyền cạnh tranh. Năm 2013, Oracle Team USA đã thực hiện một cuộc lội ngược dòng không tưởng tại America’s Cup dưới sự hỗ trợ của ông—một trong những bước ngoặt lớn nhất của thể thao. Sau đó, ông thành lập SailGP, một giải đua thuyền tốc độ cao với các đội đua lành nghề như Anne Hathaway và Kylian Mbappé.

Tennis cũng khiến ông mê mẩn không kém. Ông đã làm sống lại giải Indian Wells, quảng bá nó như là “Grand Slam thứ năm” của quần vợt.

Phía sau ánh hào quang là kỷ luật tu viện. Các cựu điều hành nhớ lại rằng Ellison tập thể dục hàng giờ mỗi ngày trong thập niên 1990 và 2000. Ông chỉ uống nước và trà xanh, duy trì chế độ ăn nghiêm ngặt. Kết quả: một người 81 tuổi trông trẻ hơn hai thập kỷ so với các đồng nghiệp.

Chuyện tình yêu: Năm lần và vẫn đếm

Các mối quan hệ cá nhân là những drama công khai nhất của Ellison. Năm 2024, một tài liệu quyên góp của Đại học Michigan đã âm thầm tiết lộ về cuộc hôn nhân của ông với Jolin Zhu, một người phụ nữ gốc Hoa Mỹ kém ông 47 tuổi. Zhu, sinh tại Shenyang, Trung Quốc, tốt nghiệp Đại học Michigan. Sự xuất hiện của cô trong cuộc đời Ellison đã gây ra những trò đùa về hai đam mê của ông: “Ellison yêu thích lướt sóng và hẹn hò đều như nhau.”

Cuộc hôn nhân này là lần thứ năm của ông—một minh chứng cho một người đàn ông tiếp cận các mối quan hệ với cùng sự mãnh liệt như trong kinh doanh.

Từ Silicon Valley đến Hollywood: Mở rộng đế chế

Giàu có của Ellison vượt ra ngoài thành tựu cá nhân. Con trai ông, David, gần đây đã mua lại Paramount Global (cha mẹ của CBS và MTV) với số tiền $8 tỷ, phần lớn được tài trợ từ nguồn lực gia đình. Trong khi cha kiểm soát lĩnh vực cơ sở dữ liệu của Silicon Valley, con lại thống trị ngành truyền thông Hollywood. Kết quả: một đế chế hai thế hệ trải dài từ công nghệ đến giải trí.

Về chính trị, Ellison đã nổi lên như một vua bầu cử của Đảng Cộng hòa. Ông tài trợ cho chiến dịch tranh cử tổng thống của Marco Rubio năm 2015 và đóng góp $6 triệu đô la vào Super PAC của Thượng nghị sĩ Tim Scott năm 2022. Quan trọng nhất, ông xuất hiện tại Nhà Trắng cùng Masayoshi Son của SoftBank và Sam Altman của OpenAI để công bố một mạng lưới trung tâm dữ liệu AI trị giá $15 tỷ, với công nghệ của Oracle làm trung tâm.

Từ thiện theo cách riêng của ông

Khác với Gates hay Buffett, Ellison ký cam kết Giving Pledge vào năm 2010 với một nét đặc biệt: ông hứa sẽ quyên góp 95% tài sản của mình nhưng hoạt động độc lập. Năm 2016, ông quyên góp $500 triệu đô la cho USC để nghiên cứu ung thư. Gần đây, ông cam kết tài trợ cho Viện Công nghệ Ellison, một dự án hợp tác với Đại học Oxford tập trung vào chăm sóc sức khỏe, an ninh lương thực và các giải pháp khí hậu.

Triết lý từ thiện của ông phản ánh cuộc đời ông: không khoan nhượng, lập dị và không phụ thuộc vào ý đồ của ai.

Phán quyết: Kẻ phế truất chưa hoàn toàn của Silicon Valley

Ở tuổi 81, Larry Ellison cuối cùng đã đội vương miện người giàu nhất thế giới. Ông bắt đầu với hợp đồng CIA, xây dựng độc quyền cơ sở dữ liệu toàn cầu, điều hướng sự gián đoạn của điện toán đám mây, và định vị chiến lược Oracle như hạ tầng của AI—đạt được một cuộc lội ngược dòng ngoạn mục vào phút chót.

Giàu có, quyền lực, hôn nhân, thể thao, từ thiện—cuộc đời ông luôn đầy kịch tính. Ông thể hiện tinh thần nổi loạn của Silicon Valley: chiến đấu, không khoan nhượng và kiên trì với tầm nhìn của mình. Trong khi bảng xếp hạng tỷ phú thay đổi theo mùa, Ellison đã chứng minh rằng các nhà tiên phong công nghệ thế hệ cũ vẫn là kiến trúc sư của tương lai, đặc biệt khi AI định hình lại toàn bộ cảnh quan công nghệ.