Từ Con Đường Không Được Chọn của Ethereum đến Đế Chế Cardano: Hành Trình Bất Thường Hàng Tỷ Đô của Charles Hoskinson

Khi Trump chỉ định ADA là một phần của dự trữ tiền điện tử chiến lược của Mỹ, Charles Hoskinson đột nhiên trở thành trung tâm chú ý của ngành công nghiệp một lần nữa. Nhưng câu chuyện về người sáng lập Cardano này đi xa hơn nhiều so với các tiêu đề gần đây gợi ý—đó là câu chuyện về những lựa chọn then chốt, những cược gây tranh cãi, và một tỷ phú dường như từ chối giữ trong giới hạn của mình.

Nhà truyền giáo Bitcoin đã thay đổi mọi thứ

Charles Hoskinson gia nhập crypto không phải qua một mối liên hệ Silicon Valley nào đó. Năm 2013, trong khi học toán học và chính sách tiền tệ tại đại học, ông phát hiện ra Bitcoin và ngay lập tức nhận ra điều mà người khác bỏ lỡ: đây không chỉ là công nghệ—đây là một sự tái tưởng tượng cơ bản về các mối quan hệ kinh tế của con người. Ông không chỉ mua Bitcoin; ông trở thành một nhà truyền giáo, khởi xướng “Dự án Giáo dục Bitcoin” và tự khẳng định mình là một tiếng nói đáng tin cậy trong cộng đồng ban đầu.

Điều này giúp ông có một vị trí trong bàn khi nhà sáng tạo Daniel Larimer xây dựng BitShares, một nền tảng giao dịch phi tập trung. Mối quan hệ hợp tác không kéo dài—Hoskinson tin vào trách nhiệm giải trình dựa trên vốn đầu tư mạo hiểm trong khi Larimer thích quyết định một mình. Sự chia tay diễn ra trong hòa bình nhưng quyết đoán: Hoskinson đã học được một bài học quan trọng về triết lý tổ chức, điều sẽ định hình tương lai của ông.

Sự chia rẽ Ethereum mà không ai muốn bàn luận

Đến đầu năm 2014, Hoskinson đã là CEO của Ethereum, cùng với Vitalik Buterin, Gavin Wood, và Joe Lubin khi dự án hình thành. Nhưng chỉ sau vài tháng, một bất đồng cơ bản nổ ra: Ethereum nên trở thành một công ty có lợi nhuận hay vẫn là một thử nghiệm phi lợi nhuận phi tập trung?

Hoskinson thúc đẩy mô hình Google—một cấu trúc có lợi nhuận với sự hậu thuẫn của các nhà đầu tư mạo hiểm. Vitalik ủng hộ việc giữ Ethereum độc lập và dựa vào cộng đồng. Đa số ủng hộ Vitalik. Hoskinson rút lui, từ bỏ chức CEO chỉ sau sáu tháng kể từ khi Ethereum ra đời.

Nhiều năm sau, Hoskinson thừa nhận rằng có thể trực giác của Vitalik đúng. Sự tăng trưởng bùng nổ của Ethereum chứng minh rằng mô hình mã nguồn mở phi lợi nhuận không phải là giới hạn—đó là nền tảng thành công của nó. Đối với Hoskinson, đó là một nhận thức khiêm tốn về việc biết khi nào nên chấp nhận thất bại.

Xây dựng Cardano: Triết lý “Không bán rẻ” (Non-Sellout)

Sau khi rời Ethereum, Hoskinson có thể đã theo đuổi con đường học thuật hoặc săn lùng vốn như bao người khác. Thay vào đó, ông đồng sáng lập IOHK cùng Jeremy Wood, bắt đầu với chỉ vài nghìn đô la và các hợp đồng tính theo Bitcoin. Khi thị trường bò Bitcoin bùng nổ, dự trữ Bitcoin của họ biến thành kho vũ khí.

Cố tình từ chối vốn đầu tư mạo hiểm, Hoskinson tạo ra Cardano vào năm 2017 với một DNA khác biệt: một blockchain được kiểm duyệt qua các bài báo khoa học, có tính học thuật cao, sử dụng giao thức đồng thuận Ouroboros phát triển qua các hợp tác với Đại học Edinburgh và Tokyo Tech. Đây là một lập trường nguyên tắc chống lại những gì ông thấy là những thỏa hiệp của crypto.

Kết quả? Một blockchain Layer 1 có vốn hóa thị trường 14,37 tỷ USD và 36,76 tỷ ADA đang lưu hành, giao dịch ở mức 0,39 USD tính đến tháng 1 năm 2026. Dù thường bị chỉ trích là “chuỗi zombie” vì chậm hơn Ethereum và Solana về khối lượng giao dịch, ADA đã xây dựng được một cộng đồng đam mê—đặc biệt tại Nhật Bản, nơi các đợt phát hành công khai sớm thu hút các nhà đầu tư bán lẻ Nhật Bản tìm kiếm các khoản giữ lâu dài trong thời kỳ quy định nới lỏng hơn.

Nhà chơi chính trị: Từ Kennedy đến Trump

Tháng 4 năm 2024, Hoskinson công khai ủng hộ Robert F. Kennedy Jr. làm tổng thống, nhìn thấy trong ông một tinh thần đồng cảm, người đặt câu hỏi về sự quá mức trong quy định và tập trung công nghệ. Khi Kennedy rút lui và ủng hộ Trump vào tháng 8 năm 2024, Hoskinson cũng chuyển hướng.

Sau chiến thắng của Trump vào tháng 11, Hoskinson công bố kế hoạch dành năm tiếp theo làm việc với chính quyền Trump về quy định crypto—một bước khiến giá ADA tăng vọt 40% trong 24 giờ, vượt qua mức 0,60 USD.

Rồi ngày 2 tháng 3 năm 2025, lệnh hành pháp của Trump đã chỉ định ADA ( cùng XRP và SOL) là một phần của dự trữ crypto chiến lược của Mỹ. ADA bùng nổ, tăng từ 0,65 USD lên trên 1,10 USD. Phản ứng của Hoskinson? Ngạc nhiên chân thành. Trong lời của ông: “Chúng tôi hoàn toàn không biết gì về điều đó. Không ai nói chuyện với chúng tôi. Tôi thức dậy với 150 tin nhắn chúc mừng nhưng thành thật mà nói, tôi không rõ chuyện gì đã xảy ra.”

Tuy nhiên, Hoskinson đáng chú ý không được mời tham dự hội nghị về tiền điện tử tại Nhà Trắng ngày 8 tháng 3—cho thấy ảnh hưởng của ông, dù có thật, vẫn có giới hạn.

Doanh nhân chuỗi: Không ai yêu cầu

Trạng thái tỷ phú không khiến Charles Hoskinson tập trung hơn—nó khiến ông tò mò hơn. Sau khi quyên góp $20 triệu đô để thành lập Trung tâm Toán học Hoskinson tại Carnegie Mellon, ông bước vào những lĩnh vực kỳ quặc hơn:

Nhiệm vụ Ngoài Trái Đất: Năm 2023, ông tài trợ một chuyến thám hiểm trị giá 1,5 triệu đô cùng nhà vật lý thiên văn Harvard Avi Loeb để tìm kiếm “mảnh thiên thạch” ở Papua New Guinea. Đội của Loeb tuyên bố tìm thấy các cấu trúc kim loại có nguồn gốc ngoài trái đất; Hiệp hội Thiên văn Hoa Kỳ lịch sự gợi ý rằng đó chỉ là tro than than đá.

Tỷ phú Trang trại: Hoskinson sở hữu 11.000 mẫu đất gần Wheatland, Wyoming, quản lý hơn 500 con bò rừng. Phẫn nộ vì cảnh quán ăn trong khu vực, ông mở Nhà hàng Nessie và Quầy rượu Whiskey—được quảng cáo là thân thiện với crypto, tất nhiên.

Nhà sáng lập Y tế: Với cha và anh đều là bác sĩ, Hoskinson đầu tư $18 triệu đô vào Phòng khám Sức khỏe và Phục hồi chức năng Hoskinson của Gillette, chuyên về chống lão hóa và y học tái tạo.

Người đam mê Biến đổi Di truyền: Tin rằng các cây trồng GMO có khả năng phát sáng sinh học và lưu trữ carbon có thể giải quyết các vấn đề môi trường, nhóm nghiên cứu của Hoskinson đã thành công trong việc chỉnh sửa các giống thuốc lá và Arabidopsis.

Vấn đề Máy bay riêng: Chỉ riêng năm 2022, máy bay riêng của ông bay 562 giờ qua 456.000 km—xa hơn khoảng cách giữa Trái Đất và Mặt Trăng. Dấu chân carbon của ông xếp trong top 15 trong số các người dùng máy bay riêng của Mỹ, vượt qua cả Mark Zuckerberg và Kim Kardashian. Lý do của ông? Chiếc máy bay có lợi nhuận—ông cho thuê nó cho các khách hàng như Metallica và Dwayne Johnson. “Tôi tiêu thụ nhiều,” ông đùa, “vì tôi có một trang trại 500 con bò rừng, chứ không chỉ là một chiếc máy bay.”

Những câu hỏi về hồ sơ lý lịch mà không ai có thể trả lời đầy đủ

Năm 2024, cuốn sách “The Cryptopian” của nhà báo Laura Shin đã đặt ra những câu hỏi khó chịu về các tuyên bố tiểu sử của Hoskinson. Ông có thực sự theo đuổi bằng tiến sĩ không? Bằng chứng cho thấy trình độ cao nhất của ông là bằng cử nhân. Ông có thực sự tư vấn cho CIA và DARPA không? Không rõ. Hoskinson phản hồi bằng giọng châm biếm trên mạng xã hội: “Hư cấu hay đấy, nhưng không thể sánh với Tolkien hay George R. R. Martin.”

Shin đáp lại với các tuyên bố về việc kiểm tra thực tế nghiêm ngặt. Cuộc tranh cãi vẫn còn kéo dài—nhắc nhở rằng những anh hùng của crypto thường có những phức tạp phía sau bề mặt.

Di sản chưa hoàn thiện

Dù những lựa chọn gây tranh cãi của Charles Hoskinson có định hình ông là người tiên phong hay câu chuyện cảnh báo tùy theo góc nhìn của bạn. Điều không thể phủ nhận: ông đã giúp khai sinh Ethereum, xây dựng Cardano thành một blockchain lớn, ảnh hưởng đến chính sách crypto của Mỹ, và bằng cách nào đó thuyết phục chính mình rằng các loại cây phát sáng và trang trại bò rừng là hợp lý đối với một tỷ phú.

Câu chuyện của ông không phải là về sự tập trung đơn thuần hay thành công hoàn hảo. Nó phức tạp hơn—đầy những rời bỏ, những bước ngoặt, những cược chính trị, và những lối đi vòng vào nghiên cứu ngoài trái đất. Trong một ngành công nghiệp dựa trên sự gián đoạn, Hoskinson thể hiện đúng bản chất của sự gián đoạn khi không bị giới hạn bởi các khái niệm truyền thống về “giữ vững thương hiệu.”

Dù đó có truyền cảm hứng hay gây mệt mỏi, có lẽ điều đó nói lên nhiều hơn về bạn hơn là về ông.