A16z Crypto – nhánh đầu tư web3 của quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu Andreessen Horowitz – đã lên tiếng chỉ trích cách sử dụng thuật ngữ “ZK” một cách phổ biến nhưng thiếu chính xác trong cộng đồng phát triển, trong bài blog gần đây giới thiệu về Jolt zkVM.
Theo bài viết, “phần lớn các zkVM thực tế không phải là zero-knowledge đúng nghĩa – trừ khi áp dụng một quy trình ‘wrapping’ tốn kém.” Quy trình này thường yêu cầu chứng minh đệ quy việc xác minh bằng chứng zkVM bên trong một hệ thống bằng chứng khác thực sự đạt tính zero-knowledge. Cách làm này không chỉ tiêu tốn đáng kể tài nguyên tính toán mà còn thường buộc phải đánh đổi tính minh bạch, do phát sinh cơ chế thiết lập tin cậy (trusted setup).
Nhóm tác giả cũng lưu ý rằng trong nhiều trường hợp, “zk” đã trở thành cách nói tắt cho “tính súc tích” (succinctness) – tức các bằng chứng có kích thước nhỏ, xác minh nhanh – thay vì đảm bảo quyền riêng tư zero-knowledge thực sự.
A16z Crypto nhấn mạnh rằng khi cộng đồng ngày càng chú trọng tới quyền riêng tư – vốn đòi hỏi zero-knowledge thực sự nhằm bảo vệ dữ liệu nhạy cảm của bên chứng minh – việc sử dụng thuật ngữ sai lệch đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng.
ZK proof là gì?
Zero-knowledge proof (ZK proof) là một kỹ thuật mật mã cho phép một bên (prover) thuyết phục bên còn lại (verifier) rằng một mệnh đề là đúng mà không tiết lộ bất kỳ thông tin nền tảng nào ngoài việc mệnh đề đó là chính xác.
Ban đầu được phát triển trong môi trường học thuật, ứng dụng thương mại quy mô lớn đầu tiên của ZK proof được cho là xuất hiện trong ngành crypto, đặc biệt với sự ra đời của Zcash. Dự án này triển khai zk-SNARKs – một dạng bằng chứng súc tích – nhằm cung cấp quyền riêng tư on-chain bằng cách che giấu dữ liệu giao dịch.
Kể từ đó, mật mã zero-knowledge đã được ứng dụng rộng rãi trong nhiều mô hình blockchain mới, đặc biệt là các giải pháp mở rộng cho Ethereum Layer 2 và các zk-Rollups.
Quyền riêng tư hiện cũng đang trở lại thành một mối quan tâm trọng yếu đối với các nhà phát triển và nhà đầu tư crypto, khi nhiều ý kiến cho rằng tính minh bạch tuyệt đối của phần lớn blockchain hiện nay có thể cản trở việc chấp nhận rộng rãi, đặc biệt từ phía các tổ chức tài chính.
Chẳng hạn, CEO của Digital Currency Group là Barry Silbert gần đây cho biết ông kỳ vọng dòng vốn lớn sẽ đổ vào các blockchain tập trung vào quyền riêng tư.
Giải pháp của Jolt
Về phía mình, Jolt zkVM mã nguồn mở của A16z đã triển khai một bản nâng cấp quan trọng vào thứ Ba, cho phép hỗ trợ zero-knowledge proof gốc (native) thực sự.
Zero-Knowledge Virtual Machine (zkVM) là môi trường chạy chương trình có khả năng tạo ra bằng chứng xác nhận rằng một đoạn mã đã được thực thi, mà không tiết lộ dữ liệu đầu vào.
Trước đây, tương tự nhiều ứng dụng khác, Jolt chủ yếu sử dụng ZK proof để đạt tính súc tích thay vì quyền riêng tư toàn diện. Để khắc phục hạn chế này, nhóm phát triển đã áp dụng một cơ chế “folding scheme” có nguồn gốc từ thập niên 1990.
Cụ thể, Jolt tích hợp cơ chế NovaBlindFold nhằm tạo ra các bằng chứng đã được làm mù (blinded proofs), qua đó ngăn chặn rò rỉ thông tin và giúp hệ thống phù hợp cho các ứng dụng yêu cầu quyền riêng tư.
Theo bài blog, kết quả cuối cùng là một bằng chứng zero-knowledge chỉ lớn hơn khoảng 3 KB so với bằng chứng Jolt trước đây không có thuộc tính ZK, cho thấy chi phí bổ sung về kích thước là tương đối nhỏ so với lợi ích về quyền riêng tư đạt được.
Vương Tiễn
Disclaimer: The information on this page may come from third parties and does not represent the views or opinions of Gate. The content displayed on this page is for reference only and does not constitute any financial, investment, or legal advice. Gate does not guarantee the accuracy or completeness of the information and shall not be liable for any losses arising from the use of this information. Virtual asset investments carry high risks and are subject to significant price volatility. You may lose all of your invested principal. Please fully understand the relevant risks and make prudent decisions based on your own financial situation and risk tolerance. For details, please refer to
Disclaimer.
Gerelateerde artikelen
Vitalik: Post-Quantum Cryptography Solutions Are Mature; Ethereum Aims to Resist Both Quantum and AI Threats
Gate News message, April 22 — Vitalik Buterin stated in a dialogue with Xiao Feng that mature post-quantum cryptography solutions already exist, expressing a preference for the GeoHash algorithm. He noted that Ethereum's vision extends beyond merely becoming a post-quantum chain—the network also
GateNews50m geleden
PicWe Launches AI Agent Wallet with On-Device Key Management
PicWe announces public beta of PicWe Wallet, an AI-agent-enabled, on-device key wallet with no recovery phrases. It supports multi-chain assets, swaps, AI-accessible automation, and aims to unify RWA infrastructure.
PicWe has launched the public beta of PicWe Wallet, an AI Agent-enabled wallet that stores keys on-device, eliminates recovery phrases, and keeps critical operations local. The beta supports multi-chain asset management, swaps, and stablecoin-based fees while enabling programmable AI interactions. Broader PicWe initiatives position the platform as unified infrastructure for real-world assets, enabling issuance, circulation, settlement, cross-border payments, tokenization, and supply-chain coordination for enterprise use cases.
GateNews1u geleden
Vitalik: System Simplification Crucial for Ethereum Adoption Among Users and Developers
During a Foresight News event, Vitalik Buterin outlined two levels of simplification—interface-level tweaks and broader system-level changes—and argued that Ethereum’s growth depends on reducing system complexity to boost participation by users and developers.
Buterin distinguishes interface vs. system-level simplification; for Ethereum, reducing system complexity is crucial to boost user and developer participation and overall adoption.
GateNews1u geleden
Ripple Sets 2028 Target for XRPL Quantum Shift Plan
Ripple outlines a four-phase plan to prepare XRPL for quantum threats, targeting full migration and network upgrade by 2028.
Early phases focus on testing quantum-resistant algorithms and hybrid cryptography with partners like Project Eleven.
XRPL’s key rotation and seed-based design
CryptoFrontNews1u geleden
Chainlink Achieves SOC 2 Type 2 Certification from Deloitte, Strengthening Security Standards
Deloitte completed Chainlink CCIP SOC 2 Type 2 audit; Chainlink becomes the sole data and interoperability oracle meeting this security standard, and holds SOC 2 Type 1 plus ISO/IEC 27001:2022 certifications.
This article reports that Deloitte & Touche LLP completed a SOC 2 Type 2 audit of Chainlink's Cross-Chain Interoperability Protocol (CCIP) and data feeds, making Chainlink the only data and interoperability oracle platform to meet this standard. It also notes that Chainlink holds SOC 2 Type 1 and ISO/IEC 27001:2022 certifications, underscoring enterprise-grade security and compliance.
GateNews2u geleden
Sunny Side Labs Launches Privacy Boost, Enterprise Privacy Solution for Optimism Mainnet
Sunny Side Labs launches Privacy Boost on Optimism Mainnet, an SDK-based privacy tool using ZK and TEEs with selective disclosure for regulators, targeting enterprises; no cryptography expertise required.
Abstract: Sunny Side Labs unveiled Privacy Boost, an enterprise-focused privacy SDK for the Optimism Mainnet. It combines zero-knowledge proofs and trusted execution environments with selective disclosure to protect transaction privacy while enabling regulators to access only necessary data. Aimed at enterprises and institutions, the plug‑and‑play SDK minimizes cryptography know‑how. The initiative follows ongoing collaboration with Optimism since late 2025, signaling broader privacy integration on the mainnet.
GateNews4u geleden
